________________
परिशिष्ट २
नागभी-नुकुमालिका-द्रौपदी कथानक
(नायाधम्मकहाओ-अध्ययन १६ से संकलित) तेणं कालेणं तेणं समएणं चंपा नाम नयरी होत्था। नौसे गं पाए नयरीए बहिया उत्तरपुरस्थिमे दिमीभाए सुभूमिमागे नाम उजाणे होस्था। तत्थ णं चपाए नयरीए तओ माहणा भायरो परिवर्सति । तं जहा-सोमे सोमदत्ते सोमभूई रिलवेय-जउब्वेय-सामवेयअथव्वणवेय सुपरिनिट्ठिया । तेसिं मारपणाणं सगे भारियाओ होत्था । तं जहा-नागसिरी भूयसिरी जबसिरी तेसिं गं माहणार्ग इट्ठाओ विउले माणुस्सए कामभोग मुंजमाणा विहरति । तए णं तेसिं माहणाणं अन्नया कयाइ एगयओ समुवागयाणं इमेयारूवे मिहोकहासमुल्लावे संमुपन्जित्था--एवं खलु देवाणुपिया अम्हं इमे विउले धणे सावएजे अलाहि असत्तमाओ कुलवंसाओ पकाम दाउं पकाम मात्तुं पकामं परिभाए । सेयं खलु अम्हें देवाणुप्पिया अन्नमन्नस्स मिहेसु कलाकल्लि विपुलं असण-राण-खाइम-साइमं उवक्खडेर्ड परिभुजेमाणाणं विह रित्तए । अन्नमन्नस्स एयमह पडिसुणेति । अन्नमन्नरस गिहेसु विपुलं असणं उवक्खडावेति परिभुजमाणा विहरति ।
तए णं तीसे नागसिरीए माहीए अन्नया कयाइ भोयणवारए जाए यावि होत्था । तए णं सा नागसिरी माहणी विपुलं असणं उयक्खद्धावेई एग मह सालइयं तित्तलाउयं बहुसंभारसंजुत्तं नेहाचगार्ड उवक्खडावेइ एगं बिंदुयं करयलंसि आसाएद । तं खारं कडुयं अखज विसभूयं जाणित्ता एवं वयासी-धिरत्थु णं मम नागसिरीए अधन्नाए अपुण्णाए दुभगाए जाए णं मए सालइए बहुसंभारसंभिए नेहायगाढे उचक्खडिए सुबहुव्वक्लए नेहरखए य कए । तं जई णं मर्म जाउयाओ जाणिस्संति तो णं मम खिसिरसंति । तं जावताव ममं जाउयाओ ण जागंति ताव मम सेयं एयं सालइयं तित्तलाउयं बहुसंभारनेह्कयं एगते गोवित्तए अन्नं सालइयं महुरलाउयं नेहावगाढं जयखडित्तए। एवं संपेहेइ तं सालइयं गोवेइ अन्नं सालइयं उवक्खडेइ तेसिं माहणाणं व्हायाणं सुहासणवरगयाणं तं विपुलं असणं परिवेसेइ । तए णं ते माहणा जिमियभुत्तुत्तरागया समाणा आयंता चोक्ता परमसुइभूया सकम्मसंपत्ता जाया याधि होत्था । तए णं ताओ माहणीओ पहायाओ विभूसियाओ तं विपुलं असणं आहारेंति जेणेव सयाई गिहाई तेगेव उवागच्छंति सकम्मसंपउत्ताओ जायाओ।
लेणं कालेणं तेणं समएणं धम्मघोसा नामं घेरा बहुपरिवारा जेणेव चंपा नयरी जेणेव सुभूमिभागे उजाणे तेणेव उवागच्छति अहापखिरूपं विहरति । परिसा निग्गया धम्मो कहिओ परिसा पडिगया । तए णं तेसि धम्मघोसाणं थेराणं अंतेवासी धम्ममई मामं अणगारे उराले तेयलेस्से मासमासेणं खममाणे विद्दरइ। तए णं से धम्मरुई अणगारे मासखमणपारगंसि पढमाए पोरिसीए सज्झायं करेइ चीयाए पोरिसीए उम्गाहेइ धम्मघोसं थेरं आपुच्छइ चंपाए नयरीए उच्च-नीय-मज्झिमकुलाई अडमाणे जेणेव नागसिरीए माहणीप गिहे तेणेय अणुपविठ्ठ। तए णं सा नागसिरी माहणी धम्मरुई एन्जमा पासइ तसत सालइयस्स तित्त