Page Text
________________
हास्पसत्रे छाया-मथ प्रामे या यावत् राजधान्यां वा सपरिक्षेपे सपाहिरिके कश्पते निन्यानो हेमन्तप्रीष्मेषु छौ मासो वस्तुम् । अन्तः पकं मासं पहिरेक मासम्, अन्तर्धसताम् मतभिक्षावर्धा, बहिर्वसतां बद्दिभिक्षाचर्या ॥सू० ७॥
चूर्णी-'से गामसि वा' इति । मय ग्रामे वा यावत् रा नधान्यां वा, प्रामत आरम्य राजधानीपर्यन्तं सर्वत्र ग्रामादौ पूर्वप्रतिपादितस्वरूप संपारेक्ष्य-पारक्षेपसाहिल, साहिरिके परिक्षेपाद बहिर्जननिवाससहिते निम्रन्थानां हेमन्तग्रीमेपु ऋतुबद्ध काल संबन्धिषु अष्टमु मासेषु दो मासौ मासद्वयपर्यन्तं वस्तु कल्पते । पूर्वपेकमासं यावत् निवासः प्रोक्तः, अस्मिन् मूत्रे च द्वौ मासो, इति प्रोक्तं तःकथम् ! अत्राह-पूर्वसूत्रे सपरिक्षेचे सति शहिरिकारहितत्वेन पकं मासमेव निवासः कथितः, अत्र तु यद प्रामादि सबाहिरिकं गवेरात्र द्विमासमपि वस्तुं कल्पते, इत्येवं दर्शयति सूत्रकारः-अंतो इक इति, साहिरिके ग्रामादौ अन्तः-प्रामादिपरिक्षेपमध्ये एक मास, रहिश्च एक मासं यावत् वस्तुं कल्पते. तत्रापि अन्तर्वेस ता परिक्षेपान्तनिवासं कुर्वतां निम्रन्थानां अन्तरेव परिक्षेपमध्ये एव भिक्षाचर्या करणीया भवेत् . बहिः परिक्षेपावहिर्भागे जनवसतो वसता निर्ग्रन्थानां बहिनामावहिरेव बाह्यवसतावेव भिक्षाचर्या करणीया भवेन, इत्येष विशेषोऽत्र योभ्यः ।
प्रामाद्यन्तर्वसद्धिनि ग्रन्थैमासकल्पे परिपूर्णे सति ग्लानादिकारणवशानदन्यत्र विहरणं कत्तुं न शक्यते तदा द्वितीये मासे बाहिरिकायां संक्रमणं कर्तव्यम् , पीटफलकायपि तत्रैव ग्रहीतथ्य नाभ्यन्तरतो बहिनेंतव्यम् , यदि बाहिरिकायां पीटफलकादि न लभ्यते तदा अन्तरुपाश्रयस्वामिनं पृष्ट्या तदाज्ञया नेतुं कल्पते, न त्वनापृच्छयेति । यद्यनापृच्छ्य नीयते तदा स्तेनाहतादिनानाविधदोषसभवः, संयमात्मविराधनाऽपि भवितुमर्हति ।।मू०७।।।
पूर्व निर्मन्थानामृतुबद्धकालसम्बन्धिनिवासविधिः प्रोक्तः, साम्प्रतं निम्रन्थीनां स प्रोन्यते'से गामंसि वा' इत्यादि ।
मूलम् - से गामंसि वा जाव रायहाणिसि या सपरिक्खेवंसि अबाहिरियसि कप्पइ निग्गयीणं हमंतगिम्हामु दो मासे बत्थर स० ८॥
छाया-मथ ग्रामे घा यावत् राजधान्यां वा सपरिक्षप सबाहिरिके करूपते निग्रन्थीनां हेमन्तप्रीमेषु द्वौ मासौ वस्तुम् ।।सु० ॥
चूर्णी-'से गामंसि वा' इति । अथ ग्रामे या यावत् राजधान्यां सपरिक्षेपे अथाहिरिके बाह्यवसतिरहित निर्मन्धीनां ऋतुबद्धकाले भटमासरूपे ही मासौ पावत् वस्तुं कल्पते । ननु निम्रन्थानामेतादृशे प्रामादौ एक मासं यावदेकत्र वसनमनुज्ञातं, निम्रन्थीनां च द्वौ मासौ इति कोऽत्र हेतुः, महाव्रतानि तु समानान्येव दयानाम् ! इत्यत्राह-द्रयानां महात्रतेपु समानेष्वपि तासां मासे मासे विहरणे स्त्रीशरीरत्वादनेके दोषाः समापतन्ति तत्तो भगवता निग्रन्थीन्यो द्विमासं यावदेकत्र निवासकरणमनुज्ञातमिति ॥सू. ८॥
| SR No. | 090460 |
| Book Title | Vyavaharsutram Bruhatkalpasutram |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1969 |
| Total Pages | 518 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Book_Devnagari, Agam, Canon, agam_bruhatkalpa, & agam_vyavahara |
| File Size | 14 MB |