________________
व्यवहारसूत्रे
२६४
जायते तेन कारणेन अष्टवर्षपर्यायस्य स्थानानं समवायानं चेति सूत्रद्वयस्याऽध्ययनमष्टमनवमेतिवये करोति एतत्सूत्रयस्य द्वादशानामपि अङ्गानां मध्ये प्रायेण महर्द्धिकत्वात् ॥ सू० २६ ॥ ततस्ताम्यां परिकर्मितमतेर्दशवर्षपर्यायस्य व्याख्या प्रज्ञप्तिरुद्दिश्यते । इति सूत्रपञ्चाशयः ।। सू० २७ ॥
अथैकादशवर्षपर्यायं श्रमणनिर्मन्थमधिकृत्य सूत्रमाह-एक्कारसवासपरियायस्स' इत्यादि । सूत्रम् - एक्कारसवासपरियायस्स समणस्स णिग्गंथरस कप्पड़ खुडियाविमाण पविभत्ती महल्लियात्रिमाणपविभत्ती अंगचूलिया वंगचूलिया विवादचूलिया नामं अज्झयणं उद्दित्तिए ॥ सू० २८ ॥
छाया - एकादशवर्षपर्यायस्य श्रमणस्य निर्ग्रन्थस्य कहपते क्षुल्लिका घिमानप्रचिविमानप्रविभक्तिरसचूलिकवर्गचूलिका विवादचूलिका नामाऽध्ययन
भकर्महती मुद्देष्टुम् || सू० २८ |
भाष्यम्- 'एक्कारसवासपरियागस्स' एकादशवर्ष दीक्षापर्यायस्य 'समणस्स णिग्गंथस्स' श्रमणस्य निर्मन्थस्य 'कप्पड़' कल्पते खुडियाविमाणपविभत्ती' क्षुल्लिका विमानप्रविभक्तिः, यत्रकल्पेषु विमाना वर्थते, 'महल्लिया विमाण पचिमनी' महती विमानप्रविभक्तिः यत्र कल्पेषु विमानान्येव विस्तारपूर्वकं प्रतिपाद्यन्ते, 'अंगचूलिया' अङ्गचूलिका, तत्राऽङ्गानाम् उपासकदशाप्रभृतीनां पञ्चानां चूलिका निरयाबलिका इत्यङ्गचूलिका | 'वंगचूलिया' वर्गचूलिका महाकल्पश्रुतस्य वृतिका वर्गचूलिका | 'विवाहचूलिया' विवाहचूलिका - व्याख्याप्रज्ञप्ते वृलिका 'नामं अज्झणं' एतन्नामकमध्ययनं शास्त्रम् 'उद्दिसित्तए' उद्देष्टुमध्यापयितुम् || सू० २८ ॥
द्वादशवर्षपर्यायमाश्रित्याह- 'बारसवासपरियायस्स इत्यादि ।
सूत्रम् - 'बारसवासपरियायस्स समणस्स णिग्गंथस्स कप्पर अरुणोवत्राए गल्लोaare antaare vरणोववार वेसमणोवचाए बेलघरोक्वाए नाम अज्झयणं उ-सित्तए । ० २९ ॥
छाया - द्वादशवर्षपर्यायस्य भ्रमणस्य निर्मन्थस्य कल्पले अरुणोपपातो गरुडोपपातो वरुणोपपात धरणोपपातो वैश्रमणोपपातो वेलंधरोपपातो नामाध्ययनमुद्देष्टुम् ।। सू० २९ ।। भाष्यम् -'बारसवास परियायस्स' द्वादशवर्षपर्यायस्य यस्य साधोदक्षापर्यायो द्वादशवर्षात्को व्यतीतः, येन द्वादशवर्षपर्यन्तं श्रामण्यं पालितं तस्य तादृशस्य 'समणस्स नियत' भ्रमणस्य निर्ग्रन्थस्य 'कप्पड़' कल्पते 'अरुणोचवाए' अरुणोपपातः - अरुणोपपातनामकमध्ययनम्, अत्र 'नामं अज्झणं' इति प्रतिपदे संयोज्यम् । 'गरुलोचनाए' गरुडोपपातः - गरुडोपपातनामकमध्यनम् । 'वरुणोवत्राए' वरुणोपपातः - एतन्नामकमध्ययनम् । 'धरणोचवाए' धरणोषपातः