________________
माध्यम् उ०७० १६-२०
स्वाध्यायास्वाध्यायविधिनिषेधनि० १७५ सम्प्रति समुच्चयेन खाध्यायनिषेधमाह-'णो कप्पइ' इत्यादि ।
मृत्रम्- णो कप्पइ णिग्गंधाण वा णिग्गंधीण वा असज्माइए सज्झायं करिराए ॥ सू० १६ ॥
छाया-नो कल्पते निग्रंथानां वा निन्धीनां पा भस्वाध्यायिक स्वाध्याय कर्तुम् ॥ सू. १६ ॥
भाष्यम्-'नो कप्पई' नो कल्पते 'णिगंथाण वा णिग्गयीण घा' निर्मन्यानां वा निर्मन्थीनां वा 'असमाइए' अस्वाध्यायिके स्वाध्यायेन निर्वृत्तं स्वाध्यायिक, न स्वाध्याथिकम् अस्वाथ्यायिकम् , तस्मिन्- यदा यत्र वा मरवाध्यायसम्बन्धि किमपि कारण भवेत् तत्समये तत्स्थाने या 'सज्झायं करित्तए' स्वाध्यायं कर्तुम्, यः खलुः अस्वाध्यायिकः कालस्तस्मिन् काले स्वाध्यायं कर्तुं संयतानां संयतीनां वा न फल्पते । अस्वाध्यायिकप्रकरणं सविस्तरमुत्तराध्ययनसूत्रस्यैकोन त्रिंशत्तमेऽव्ययने मस्कृतायां प्रियदर्शनीत्र्यात्यायामालोकनीयम् ।। मू० १६॥
अथ स्वाध्यायकाले स्वाध्यायोऽवश्यं कर्तव्य इति स्वाध्यायसूत्रमाह-'कप्पइ' इत्यादि । सूत्रम् – कप्पइ णिग्गंथाण घा णिगंथीण वा सज्शाइए सज्झायं करित्तए ॥१७॥ छाया- कल्पसे निम्रन्थानां वा निर्घन्धीनां वा स्वाध्यायिक स्वाध्यायं कर्तुम् ॥१७॥
भाच्यम् –'कप्पई' कल्पते 'निग्गंथाण वा' निम्रन्थानां वा 'निम्गयीण या' निर्मन्धीनां वा 'सज्झाइए' स्वाध्यायिके-स्वाध्यायकाले 'सज्झाय' स्वाध्यायम् 'करित्तए' फर्तुम् कल्पते, स्वाध्यायकाले निर्मन्थनिन्धीभिरवश्यं स्वाध्यायः कर्तव्यः, नाऽत्र प्रमादः कार्य इति भावः । कस्य सूत्रस्य कः स्वाध्यायकालः ! कस्य सूत्रस्य कोऽस्वाध्यायकालः ! इत्यादि सर्व नन्दीसूत्रे द्रष्टव्यम् ॥ सू०१७॥
अस्वाध्यायिक द्विविधं भवति-आत्मसमुत्थं परसमुत्थं च, तत्रामसमुत्थमस्वाध्यायिकमाइ-'नो कप्पइ' इत्यादि ।
सूत्रम्-नो कप्पइ णिग्गंधाण वा णिगंधीण वा अप्पणो असजमाइए सज्माय करित्तए, कप्पइ गई अण्णमण्णस्स वायणं दलइत्तए ॥ सू०१८॥
छाया- नो कल्पते निर्ग्रन्थानां वा निफ्रन्थीनां वा यात्मनोऽस्वाभ्यायिके स्वा यायं कर्षम् , कल्पते मलु अम्योऽभ्यस्य वाचनां दातुम् ।। सू. १८ ॥
भाष्यम्-'नो कप्पई' नो कल्पते 'णिग्गंधाण वा णिमाथीण वा निग्रन्थानां वा निन्थीनां वा, 'अप्पणो' आत्मनः स्वसंबन्धिनि स्वस्मादुस्थिते इत्यर्थः 'असमाइए' अस्वा.
