________________
226
पमांजत्ता ठवेइ, एवं बहुएणं वि कालेणं न परितप्पई" इति आदान-निक्षेपणासमिती दृष्टान्तः। इत्थमेव व्यवहारचूी अष्टमोद्देशकेऽपि यथा-दंडगगाहा सुत्तपयाणि गहिआणि थेरो नाम जराए जिणो अट्टावणानिमित्तं छपहा परितावणा पत्राणार्थ छत्तयं गिण्हति दंडस्स कारणं पुण वर्चति दंडादीणं गहणकारणं निसीहे कप्पे अ भणि, सो पुणकारणं उवगरण ठवेइ एसा पुच्छा उच्यते सो दीहो दंडओ यूगेरो अ सो तं दुग्गोवग्याइबारणा निमित्तं परिवहति सेसाङ गाहा उ कंठा" इत्यादि । पुनर्वितराधिना श्रीनिशीथश्रीअनुयोगद्वारश्रीप्रवचनसारोद्धारादयो ग्रन्धा द्रष्टव्याः । ननु साधूनां चतुर्दशोपकरणानि प्रतिपादितानि, तन्मध्ये दण्डकस्तु नाऽस्ति किमिति गृह्यते ? सत्यं, यद्यपि तु उपधिश्चतुर्दशधा एव परं औप-10 ग्रहीकोपधिः बहुधाऽस्ति, तत्र दण्डकस्य प्रतिपादनात् । यदुक्तं श्रीपंचवस्तुकस्वोपज्ञवृत्तौ ( १२८ पत्रे) श्रीहरिभद्रसूरिभिः तथाहि-उक्त ओघोपधिः औपग्रहिकमाह-"पीढग निसज दंडग, पमजणी घट्टए डगलमाई । पिप्पलग सूई नहरणि, सोहणगदुर्ग जहण्णो उ ॥ ८३४ ॥” व्याख्या-पीठकं काष्ठछगणात्मकं लोकसिद्धमानं, त्रेहवत्यां वसतौ वर्षाकाले वा ध्रियते इति औपग्रहिकं, संयतीनां तु आमताभ्यागतसाधुनिमित्तमिति, निषद्या पादपुञ्छनं प्रसिद्धप्रमाणं, जिनकल्पिकादीनां न भवति, निषीदनाभावात् , दण्डकोऽप्येवमेव, नवरं निवारणाऽभावात् एषः, प्रमार्जनी वसतेर्दण्डकपुञ्छनाभिधाना एव, 'घट्टक' पात्रमुखादिकरणाय लोहमयः, 'सूची' शीवनादिनिमित्तं बेवादिमया, नखरदनी प्रतीता लोहमय्येव, शोधनकद्वयं कर्णशोधनकदन्तशोधनकाभिधानं लोहमयादि, जघन्यस्तु अयं जघन्यः औपग्रहिकः खलु उपधिरिति गाथार्थः इति वृत्तौ।
॥ इति साधूनां दण्डकग्रहणाधिकारः ॥ ४६॥
9 टकटकन
