________________
श्री दानादि- कुलकवृत्तिः
दानकलक
कयवना कथा
।।३२।
सेवादरपरं जातं । पित्रा चितितं, यौवनप्राप्तोऽप्ययं भोगतृष्णाविमुखोऽस्ति, इति विचार्य श्रेण्ठिना तम्य मित्रायोक्तं यदस्य समारसंबंधिसर्वकलास्त्वया शिक्षापणीयाः ततस्तेन तस्य सर्वा अपि विषयकला: शिक्षापिताः । बश्यायां चासक्तो विहितस्ततोऽसौ तत्रैव वेश्यागृहे तिष्ठति, श्रेष्टयपि तत्र धनादिकं प्रेषयति । कालांतरे पित्राइतोऽपि स तदासक्तत्वेन नायाति । पितरौ वृद्धी जातो, पुत्रविरहेण च मृतौ । धनं क्षीणं एकदा कयवन्नेन धनार्थं दासी स्वगृहे मोचिता । तया च कयवनभार्यापार्श्व धनं मागितं, तयोक्तं धनं तु सर्व क्षीण परं मदीयाभषणानि गहाण । यतो यथा प्रियस्य संतोषो भवेत्तथैव कुलवध्ध्या कर्तव्यं । दास्यपि तदाभूषणानि ग्रहोत्या वेश्याय सम. पितानि 1 अकया पुन्य प्रोक्त निर्धनोऽयं जातोऽतो निष्कासनीयः, अन्पं धनवतं पुरुषमानयिष्यामि । पुवा नोक्तं हे मातः ! सुरुषोऽयं कथं निष्कास्यते ? तयोक्तमस्य निर्धनस्थ रक्षणेच्छा नास्ति । ततो गृहप्रमार्जनमिषण तया तं बहिनिष्कास्य गृहकपाटो नियंत्रितो । कयबन्नोऽपि तदभिप्रायं ज्ञात्वा चितयत्नहो बेश्याजातिरोन्ये व भवतीति विचार्य तत उत्थाय रथ्यायां श्रमन् स्वगृहसमीपं प्राप्तः । तत्र जीर्णीभूतद्वारं पतितप्रतोलीक स्थाने स्थाने लूतातंतुबेष्टितं निजगृहं प्रविशता तेन गल्लून्यस्तहस्ताऽधोमुखी विभुषणरहिता निजभार्या दृष्टा । तदा तस्या अपि वामांग स्फुरितं । तत्कारणं चितयंत्यास्तस्या द्वारागतप्रियतमो दृष्टीगोचरीबभूव । तया तत्काल मुत्थायाभिमुखीभूय तस्मै सम्मानपूर्वकमासनं दत्वा विनया विहितः। द्वयोनयनेभ्योऽश्रुधारा पतिता, पार्श्वबतिसंबधिनोऽपि मिलिताः । मातापित्रोमरणं श्रुत्वा कयबन्नो विलापं कर्तुं लग्नस्तदा तया प्रोक्त-स्वामिन् । विलाप मा कुरु,
VO
