________________
श्री दानादि
कुलकवृत्तिः
॥२६०॥
दृष्टिविषः सर्पः केनचित्कृषोबलेन दृष्टस्तदा स तं सर्प विलाकासवितुं विविधानुपायानकरोत् । तदामौ सर्पत्रियामास है जीव ! तवाशुभकर्म समुदितं तस्मादुद्वेगं मा कुरु । ततोऽसावदादिचतुर्णां शरणं विधाय सर्वजीवांश्च क्षामत्वा 'मा मम दृष्टिविषादयं कृषीवलः पंचत्वं प्राप्ताविति विचित्य समिलित नेत्रोऽसौ स्वयमेव बिलान्निःसृतः कृतश्च दुष्टेन तेन कृपीवलेन खंडशी मृतश्व । इतो निजसंततीनामुच्छेदं ज्ञात्रा नागदेवे नागन्याकाशवाणी कृता है राजन् ! त्वं सर्पान् मा मारय । तव पुत्रो भविष्यतीति श्रुत्वा राज्ञा सर्पमारणं निषिद्धम् । अथ स सर्पजीवः कुंभराजः पट्टराज्ञीकुक्षी पूर्ण मासे च तया सुखेन पुत्रः प्रसूतस्तस्य महोत्सवपूर्वक च नागदत्त इति नाम स्थापितं । क्रमेणासी नागदत्तोऽधीत सकलकलो यौवनमनुप्राप्त कदाचिद्गवास्त्रो नगरसभां विलोकयति । तदा तेनेको मुनिः पथर्यासमितिशोधनपूर्वकं गच्छन् हस्तं दष्ट्वेहापोहं कुर्वतो नागदनस्य जातिस्मरणज्ञानमुत्पन्नं । तेन स संसाराद्विरक्तीभूय चारित्रग्रह्णाभिलाषी जातः । नतोऽसौ विनयपूर्वकं पृच्छय सद्गुरुसमीपे दोनां गृहित्वेति विज्ञप्ति चकार हे भगवन् ! तिर्यग्भवागतत्वेन क्षुदनीयकर्मोदयसबाह तपः कर्त्तुं समर्थो नास्मि, ततोऽहमाजन्म क्रोधत्यागाभिग्रहं करोमि । तत् श्रुत्वा दृप्टेन गुरुणोक्तं-भी महानुभाव ! तपस्विमुनिरपि क्रोधत्यागेनैव केवलमवाप्नोति, रागद्वेषयोजयं विना नैव सिद्धिर्भवति । यतः रागद्वेषौ यदि स्यातां, तपसा कि प्रयोजनं । रागद्वेषौ च न स्थातां, तपसा कि प्रयोजनम् ||१|| ततो नागदत्तमुनिना गुरुवचन मंगीकृत्य क्रोधकरणप्रत्याख्यानं कृतं । तदादितोऽसौ संघमध्यात्केनचित्साधुनापि कथितं कठिनं वचनं शांतमनमा सहते, न
भाव
कुलकम्
क्रूरगडमुनिक
17
