________________
यी
दानादिकुलकबत्तिः
॥२१६॥
अथ नर्मदायास्तस्मिन जलपूरे तद्गजकलेबरं कल्लोलहवाल्यमानं काकदौर्भाग्याकृष्टमिवाग्रे चचाल । क्रमेण नदीप्रवाहः प्रेर्यमाणम्तन्मध्यस्थ: परलोकप्रयाणार्थी वायसोऽपि परद्वीपगमनार्थी यानारूढः पोतवणिगिव महासागरे समायातः । अय सद्गजकलेवरस्य जलार्दीभूतमपानद्वारमपि पुनविवरितं विलोक्य गिरिकंदरातो धूक इव काकस्तस्माद्वहिनिस्सरित: । कारागारनिस्सरित इव द्रुतमुड्डितोऽप्यमव्यः संसारपारमिव स जलनिधेस्तटं न प्राप्तः । जबुकमार
कथा उड्डीयोडीय श्रांतः पुनरपि तत्रैव कलेवरोपरि स्थितः ।
___अथ तत्कलेबरभाव नकचक्रमकरादिजलजतुभिावदामा जलभाराक्रांत जलधौ निमग्नं सार्द्ध काकोऽपि जल शरणीभूय पंचवं प्राप्तः । एवं है कामिनि! काक इवाहं भवच्छरीरकलेवरार्थी सन घोरसंसारसागरे पतितं नेच्छामि ।
अथ द्वितीया पद्यश्रीवाच-है स्वामिन् ! त्वं वानरत्पश्चात्ताएं करिष्यसि । तथाहि-कस्यामप्यटव्यामेक वानरवानरीयुगलं परस्परमतीवस्नेहपरमवसत् ।
एकदा गंगातटिनीतटेऽटनं कुर्वन् वानरो नेहमध्ये पतितो जातश्च तीर्थप्रभावेण मनोहररूपोपेतो मनुष्यः । रा२१६॥ तं तथाभूतं दृष्ट्वा बानर्यापि तथैव कृतं । जाता च सापि मनोहररूपा मानुषी । ततस्तो दंपती मानुष्यभवसुखानि भुनक्ति । पुनरेकदा तेनैको द्रहो दृष्टस्तदा निजभायी प्रत्युक्तमस्मिन् पतनादहं देवत्वं लप्स्ये, भार्ययोक्त स्वामित्रतीव लोभो न कर्त्तव्यस्तथापि स मूर्खस्तामवगणय्य तस्मिन् द्रहे पतितो जातश्च पुनर्वानरः । इतस्तत्र
