________________
तपः कुलकम्
वृत्ति:
सनत्कुमार कथा
| स क्वापि न लब्धस्ततो महेंद्रसिहस्तच्छद्धिकरणार्थ प्रस्थितः । दानादि
अथ वर्षे कानंतरं भूरिभामिनीपरिवारपरिवृत्तं हंसीसंचयसेवितं राजहंसमिव कस्मिन् सरसि की इंतं सनत्कुमारं कूलक- २
| दृष्ट्वा स मिलितः । सनत्कुमारोऽपि तं दृष्ट्वातिहृष्टः सन् मातृप्रभृतीनां कुशलोदंतं पृष्टवान् । तत: नानभोजनानंतर महेंद्रसिंहेन पट-भो मित्र ! स्वयैतावतो समद्धिः कुतो लब्धा? ततः सनत्कुमारेण विज्ञप्तिविद्या स्मृत्वा
कथितं हे मित्र! तथाश्वापहृतोऽहं निरंतरजंबूजंबोरनारंगाम्रादिधनतस्त्रोणिभिदिनकरकरनिकरैरप्यगम्यायां सिंह।।१८।।
ब्यायमूकरा दिहिन श्वापदकुम्लाकुलायां सहस्रकिरणावस्तघोरतिमिरततिकृतनिवासायां क्वचित् श्रूयमाणगिरिकंदरलीनघोरघूकपत्कारशब्दायां क्वचिवचिदूरतः श्रवणगोचरीभवत्यक्वद्रुमालिललितफलावलि रक्षणवृक्षोपरिवद्धमंचकस्थित कृषीवलमुग्धकुमारिकोनीयमानगोतमधुरालापायां तुंगगिरिवरझरनिमलजलनिर्झरझंकारारवरमणीयायां महा. टव्यां संप्राप्ताः ।
अथामित श्रमोन्मथितमानसो यावदह मुक्तवल्गोऽश्वादुत्तरितस्तावदेवाश्वो मत्वा भूमौ पतितः । तदा विषण्णोभतोऽहं यावत्पादप्रचाररग्ने गच्छामि तावत्तृषाक्रांतो मूच्छितो वटवृक्षाधो भूमावपतं । इतो मम पुण्यगुणाकृष्टन वटवृक्षवास्तव्ययक्षेण मह्यं मानससर:पानीयमानीय पायितं । सचेतनो भूतेन मया पृष्टं-त्वं कोऽसि कुतश्चैततिरस्कृतामतमाधुर्य त्वया पानीयमानीतं? तेनोक्तमहमेतद्वटवृक्षाधिष्टायकयक्षोऽस्मि, दयया चैतन्मानससर:पातीयमानीय मया तव पायितं । ततो मया कथित-हे यक्षराज! मम मानसं मानससरःसलिले स्नानकरणाभिलाषि
11१८२