________________
।।१३३
निजमेकं गुप्तचरपुरुषं प्रेष्य बररुचिन्यस्ता दीनारपंथिरानायिता ।
अथ प्रभाते नृपयुतो मंत्री तत्र समागतः, सर्वनगरलोका अपि तदाश्रयं दृष्टं समागताः । वररुचिरपि मंत्रियतं राजानमागतं दृष्ट्वा महता स्वरेण गंगास्तुति पठमानो दौतारग्रंथि पादप्रचारपूर्वक मार्गयामास । परं नकपटयाटवतः कुपितेव गंगा तस्मै किमपि नार्पयति । शंकाकुलेन वररुचिना यंत्र बहाः पादपहाग दत्ता, पर तस्मादप्रहारतो विशेषतः क्रुद्रेव गंगाजलोच्छलनोदभूतसोकरणचपेटाभिस्तं ताडयामास । तदासो विपणो न्यग्मुखीभूय स्थितः । इतः शक डालेन सा ग्रंथिनिजकक्षानो निकास्य राजोऽग्रे मुक्त्वा सकलोदंतपुर्वक प्रकटिनश्च तस्य कपटजालो लोकानां पुरः । अथान्यनं कुपितो वररुचिः शकडालमंत्रिणश्छिद्राण्यम्बेषयामाम । एकां मंधिगृहदासी द्रव्यादानादिनावयं स सर्वदा मंत्रिगृहबातां पृच्छति ।
अर्थकदा मंत्रिगृहे श्रीयकोद्वाहमहोत्सवः समारब्धः । तत्प्रसंगे नपोपहारार्थ मंत्रिणा नवोनच्छवचामरासनशस्त्रादीनि स्वगृहे निष्पाद्यते । दासीमखासदुदंत लळवा वररुचिना सुखभधिकादिभिर्बाला आवजिताः, पाठितं च तेषामिदं लोकभाषाकाव्यं मढलोक जाणे महि, जं शकडाल करेंसी। नंदराय मारी करी, सिरियो राज ठवेसी ।।१।। अय ते बालका मगरमध्ये म्याने स्थाने भ्रमंतस्तदेव काव्यं पठति । राजापि तत् श्रुत्वा शंकितो निजगुमपुरुषान् मंत्रिगृहचर्याविलोकनाय प्रेषयामास । तैरपि केनचिन्मिषेण मंत्रिगृहे समागत्य तत्सर्वसामग्री दृष्टा, कथितश्च तदुदंतो राज्ञे । तदा राजा चितितं ननं बालवाक्यं सत्यं दश्यते । ततः प्रभाते यदा मंत्री सभायामागत्य नृपाय प्रणाम
॥१३३॥
