________________
प्रवचनसारोद्धारे। सटीके
पाताल
कलश.
द्वितीयः
॥६५॥
।
परिसंठिमि पवणे पुणरवि उदगं तमेव संठाणं ।
घड्डइ तेण उदही परिहायहऽणुक्कमेणेव ॥७९।। जम्बूद्वीपमध्य मध्यासीनस्य मन्दराचलस्य चतसृषु पूर्वादिषु दिक्षु प्रत्येकं पञ्चनवतियोजनसहस्राणि २७२ द्वा लवणार्णवमवगाह्य अत्रान्तरे चतरा दिक्ष प्रत्येक मेककभावेन चत्वारः पातालाः- 'पदेकदेश पदममुदायोपचाराद' पातालकलशाः, ते च किंसंस्थाना इत्याह --अलिञ्जरं-महापिहिडं तत्संस्थानमंस्थितास्तदाकारा
म्वरुप इत्यर्थः ॥७॥
गाथा अथ तेषां नामादिकमाह-'वलये त्यादिगाथात्रयम् , मेरोः पूर्वस्यां दिशि पातालकलशो बडवामुखो बडवामुखनामा वलयामुखों वा, दक्षिणस्या केयूपः केयूरो बा, समवायाङ्गटीकायां तु केतुकः । अपरस्यां तु यूषा, उत्तरस्यामीश्वरः । एते चत्वारोऽपि सर्ववजमयाः-सर्वात्मना बज्रमयाः, तेषां चसर्ववन्नमयानां कुड्यानि-टिकरिकाः सर्वत्र बाहल्यमधिकृत्य दश शतकानि, दश योजनशतप्रमाणानि ||७२।।
चत्वारोऽपि ते महापातालकलशा मृले-चुने, उपरि-मुखे च प्रत्येकं योजनसहस्रदशक-दश योजनमइस्राणि विस्तीर्णा भवन्ति । मध्ये-उदरप्रदेशे पुनः शतसहस्र-योजनलझं विस्तीर्णाः। तथा तावमात्र-योजनलामात्रमवगादा-भमी प्रविष्टाः । इदमुक्तं भवति-चत्वारोऽप्येते पातालकलशा एकैक योजनलक्षामुद्वेधेन, तथा मृले दश योजनसहस्राणि विष्कम्मेन, तत ऊर्ध्वमेकादेशिश्याः श्रेण्या ६५९॥ विष्कम्मतः प्रवर्धमानाः २ मध्ये एक योजनलझं विष्कम्मेन, तत ऊर्च भूयोऽप्येकप्रादेशिक्या श्रेण्या ।
tweenarami
sincere
m oni
