________________
प्रवचन
सारोदारे
सटीके द्वितीयः
२५७ द्वारे अष्टाङ्गनिमित्तं गाथा
॥५६१॥
इष्टमनिष्टं च यत्स्वरविशेषतः पडजादिस्वरसप्तकविभागतः शकुनरुतरूपाद्वा परस्मै कथ्यते तत् स्वरनामकं निमित्तम् , यथा
"सज्जेण लब्भए वित्ति, कयं चन विणसह । गावो मित्ता य पुत्ता य, नारीणं चेव चल्लाहो ॥१॥" इत्यादि । यद्वा--'चिलिचिलिमद्दो पुनो सामाए सूलिमूलि धनो उ ।
. चेरी चेरी दित्तो 'चिक्कुती लाभहेउत्ति ॥१॥' इत्यादि ३ ! सहजरुधिरवृष्टयादि 'यस्मिन् जायते भण्यते तदुत्पाताभिधं निमित्तम् , आदिशब्दादस्थिवृष्टयादिपरिग्रहः, यथा
___ "मज्जानि रुधिरास्थीनि, धान्याङ्गारान् वसा तथा । मघवा वर्षते यत्र, भयं विद्याच्चतुर्विधम् ॥१॥" इत्यादि ४ । प्रहवेषभूताट्टहासप्रमुखमान्तरिक्षं निमित्तम् , तत्र ग्रहवेधो-ग्रहस्य ग्रहमध्येन निर्गमा, भूताट्टहासः-अतिमहानाकाशे आकस्मिकः किलकिलारावः, यथा--.
"भिनत्ति सोमं मध्येन, ग्रहेष्वन्यतमो यदा । तदा राजभयं विद्यात् , प्रजाक्षोभं च दारुणम् ॥" इत्यादि । प्रमुखग्रहणाद्गन्धर्वनगरादिपरिग्रहः । यथा
"कपिलं शस्यपाताय, माजिष्ठं हरणं गवाम् । अव्यक्तवर्ण कुरुते, बलक्षोभं न संशयः ॥१॥ १ विविचिविसदो-इति स्थानागवृत्तौपाठः २७७ B॥ २ पत्ति-सि. ॥ ३ यस्मिन् जायते (मण्यते)- मु.॥
|प्र. आ. 1४१०
॥५६॥
