SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 169
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ पंचास्तिकाय प्राभृत समय व्याख्या गाथा ५१-५२ दृष्टांतदान्तिकार्थपुरस्सरो द्रव्यगुणानामनांतरत्वव्याख्योपसंहारोऽयम् । वण्ण-रस-गंध-फासा परमाणु-रूविदा विसेसेहिं । दव्वादो य अणण्णा अण्णत्त-पगासगा होति ।।५१।। दसण-णाणाणि तहा जीव-णिबद्धाणि णण्ण- भूदाणि । ववदेसदो पुधत्तं कुव्वंति हि णो सभावादो ।।५२।। वर्णरसगंधस्पर्शाः परमाणप्ररूपिता विशेषैः । द्रव्याच्च अनन्याः अन्यत्वप्रकाशका भवन्ति ।।५१।। दर्शनजाने तथा जीवनिबद्ध अनन्यभूते । व्यपदेशतः पृथक्त्वं कुरुतः हि नो स्वभावात् ।। ५२।। वर्णरसगंधस्पर्शा हि परमाणोः प्ररूप्यंते, ते च परमाणोरविभक्तप्रदेशत्वेनानन्येऽपि संज्ञादिव्यपदेशनिबंधनैर्विशेषैरन्यत्वं प्रकाशयन्ति । एवं ज्ञानदर्शन अप्यात्मनि संबद्ध आत्मद्रव्यादविभक्तप्रदेशत्वेनानन्येऽपि संज्ञादिव्यपदेशनिबंधनैर्विशेषैः पृथक्त्वमासादयतः, स्वभावतस्तु नित्यमपृथक्त्वमेव विभ्रतः ।। ५१-५२।। इति उपयोगगुणव्याख्यानं समाप्तम् । अथ कर्तृत्वगुणव्याख्यानम् । तत्रादिगाथात्रयेण तदुपोद्घात: हिन्दी समय व्याख्या गाथा ५१-५२ अन्वयार्थ.--( परमाणुप्ररूपिताः ) परमाणमें प्ररूपित किये जानेवाले ऐसे ( वारसगंधस्पर्शाः । वर्ण-पम-गंध-स्पर्श ( द्रव्यात् अनन्याः च ) द्रव्यसे अनन्य वर्तते हुए ( विशेषः ) ( व्यपदेशक कारणभूत ) विशेषों द्वारा ( अन्यत्वप्रकाशकाः भवन्ति ) अन्यत्वको प्रकाशित करनेवाले होते है ( स्वभावसे अन्यरूप नहीं है ), ( तथा ) इस प्रकार ( जीवनिबद्धे )। जीवमं सम्बद्ध गये { वनज्ञाने ) दर्शन-ज्ञान ( अनन्यभूते ) ( जीवद्रव्यसे ) अनन्य वर्तते हुए { व्यपदेशतः । व्यपदेश द्वारा ( पृथक्त्वं कुरुत हि ) पृथक्त्वको करत है, ( नो स्वभावान ) स्वभावर ( पृथक्त्व को ) नहीं करते। टीका- दृष्टान्तरूप और दाष्टन्तिरूप पदार्थपूर्वक, द्रव्य तथा गुणोंके अभिन्न-पदार्थपर्नेक व्यायानका यह उपसंहार है । वर्ण रस-गंध-स्पर्श वास्तवमें परमाणुमे प्ररूपित किये जाते हैं, वे परमाणुमे अभित्र
SR No.090326
Book TitlePanchastikay
Original Sutra AuthorKundkundacharya
AuthorShreelal Jain Vyakaranshastri
PublisherBharat Varshiya Anekant Vidwat Parishad
Publication Year
Total Pages421
LanguageHindi, Sanskrit
ClassificationBook_Devnagari, Philosophy, & Religion
File Size11 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy