Nyayavinishchay Vivaranam Part 1

SR No.: 090296
Original Sutra Author: Vadirajsuri
Author: Mahendramuni
Publisher: Bharatiya Gyanpith
Total Pages: 609
Language: Sanskrit
Classification: Book_Devnagari & Philosophy
File Size: 19 MB

Page 407

{
३४०
म्यायविनिश्चयविवरण तदेवाह- आत्मनि भ्रान्त्यसिद्धितः' इति | झामानामन्वय आरमा पत्र प्रान्तेरसिद्वितो निधिप्रतिपत्तरेव सिवितो विपर्यासोऽपि किन्नेष्ट इति । अवश्यौतदेवमभ्युपगग्तव्यम् , अन्यथा तत्र प्रवृत्तेरिव सदभावत्याप्यपरामर्शप्रसङ्गात् । न हातद्विषय सत्रात्मनः प्रवृस्यभान पराम्रष्टुमर्हसि । मा भूदुभयथापि परामर्शः तदुपायस्यान्वयस्यैव दुरवयो५ धत्वादिति चेत् । कस्येदानी सुखादयोधरवम् ?, अवयवेदनस्यैक, "खरूपस्य खतो गतेः
प्रचा. ११६] इति यत् । न ; तस्यापि यथाकल्पनमप्रतिमासनात् । न हि यथा सत् परे । परिकल्पते उपजितसलदारू पाजारसमा. या त धिमासनमस्ति, प्रासादिभेदकल्पनाकलुषीकृतवपुष एव प्रलवलोकनात् । अन्य तत्कल्पनेति चेत् ; न ; अद्वैसक्षतेः,
अन्यत्वस्थानवलोकनाच । विघ्नमस्तदनवलोकनमिति चेत् । कस्य विभ्रमः १ तत्कल्पनाया १० पवेति चेत् । यदि समस्या विभ्रमः किमद्वैतस्यागतं यतस्तम यथापरिकल्पनमेक आत्मान नोपदर्शयति ?
उन्मत्तो यदि नामैको लोष्टं पश्यति हेमवत् । अनुन्मत्तोऽपि लोकः किं तया सत्प्रतिवीक्षते ! ॥८४५।। यथाकल्पसमस्त्येव स्वतस्तस्योपदर्शनम् । बलिना तनिकस्पेन आचान्निश्चीयतेने चेत: ॥८४६॥ दर्शनानिर्विवादं चेत् का दोषणे निश्चयारते । निर्विवाद ततश्चेन्न तद्दष्टं यः स्वतः कथम् ॥८४७।। तदेव तेन सृष्टं यत् विषादायनमुच्यते । सधिवादच दृष्टं चेत्येवनातिप्रसन्जनात ।।८४८॥ तत्कल्पनायान प्रान्तिरतस्यैव सद्यतः । निर्भवं भेदयत्वेन स्वरूप पश्यतीति चेत् ॥८४९॥ सर्व तत्स्वरूपस्य स्वतो इष्टविलोपनात् । विभ्रमस्तत्ववित्तिश्च तत इत्यतिसाहसम् ।।८५०॥ भेद एव भ्रमस्तस्य चिदादौ नारमनीति चेत् । विभ्रमेतररूपं तदेकं संवेदनं कयाम् ।।८५१॥ सथैव प्रतिमासाश्वेदेतदेवाह सांगतः
अद्वयं द्वयनि समास्मन्यप्ययभासते । इति ।
संवेदनं स्खलु अद्वयम् अभिन्नम् । कीदृशमपि ? यनि समपि विभ्रमेसभयाकारमपि । अपिशब्दस्य भिन्नकमत्वात् । तस्य तानत्वं कस्मिन् ? आत्मनि
--- --- - हिप-at०,०, प० । २ दुर्बोध--80०-1 अबवेदनम् । १-कलकरमा-मा ३०, प० ।५ कल्पमायाः । ६ न चित् भार, ०२० पर्शनात् । विभादोऽनेन मु-प-। विधावामरमु-०, ब.. ९ सत्वन्धर्व आग, २०, ५०
२०
.