SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 124
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ कर्मनाप भाग चार या माहारक- शरीर के द्वारा ग्रहण किये हुये मनोवक्ष्य-समूह की भवद से होता है। (२) जीव के उस व्यापार को 'वचन योग' कहते हैं, जो औदारिक, वैक्रिय या आहारक-बारीर को क्रिया द्वारा संचय किये हुये भाषानध्य की सहायता से होता है (३) बारीरधारी आत्मा को पार्य शक्ति का व्यापार-विशेष 'काययोग' कहलाता है ॥१॥ -तमार्गणा लो भेटों का मः -- वेय नरिस्थिनपुसा, कसाय कोहमयमायलोभ ति। महसुयवहिमणकेवल,-बिहंगमइसुअनाण सागारा ॥११॥ वेदा नरस्त्रिनपुसकाः, कषाया क्रोधमदमायालोमा इति । मातश्रुतावधिमनः कवयिङ्गमति श्रुताज्ञानानि साकाराणि ||१|| अर्थ-पुरुष, स्त्री और नपुंसक, ये तीन वेद हैं । क्रोध, मान माया और लोभ, ये चार मेव कषाय के हैं । मति, श्रुत, अवधि, मनः पर्याय और केवल जान तथा मति-अज्ञान, श्रुत-अज्ञान और विभङ्गजान, ये आठ सकार (विशेष) उपयोग हैं ॥११॥ भावार्थ-(१) स्त्री के संसर्ग को इच्छा 'पुरुषवेव', (२) पुरुषके संसर्ग करने की इच्छा स्त्रीवेद' और 1) स्त्री-पुरुष दोनों के संसर्ग की इच्छा 'भपुसकत्रेव' है । १-यह लक्षग भागवेदका है । द्रव्यवेदका निर्णय बाहरी चिह्नों से किया जाता है:-पुरुष के चिन्ह, डाड़ी-मूछ आदि हैं। स्त्री के चिन्ह डाढ़ी मूछ का अभाव तथा स्तन आदि हैं । नसक में स्त्री-पुरुष दोनों क कुछ-कुछ चिन्ह होते हैं । यही बात प्रज्ञापना-भाषा पद की टीम में ही हुई है: - “योनिम दुवमस्पर्य, मुम्भता कोस्वता स्तनो। पुस्कामितेति लिङ्गानि, सप्त स्रोस्थे प्रचक्षते ॥१॥ मेहनं खरता बाढय, शोषटीय मधु धृष्टता । स्त्रीकामिति लिङ्गानि, सप्त धुरो प्रचक्षते ॥२॥
SR No.090242
Book TitleKarmagrantha Part 4
Original Sutra AuthorDevendrasuri
AuthorShreechand Surana, Devkumar Jain Shastri
PublisherMarudharkesari Sahitya Prakashan Samiti Jodhpur
Publication Year
Total Pages363
LanguageHindi
ClassificationBook_Devnagari, Karma, & Religion
File Size5 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy