________________
२८
आवश्यकमूत्रस्य अर्थात् प्राणिमात्रे समभावपूर्वकं सावधव्यापारविरतिसम्पादकम् , उक्तश्च"सामाइएणं भंते ! जीवे कि जणयइ ? सामाइएणं सावज्जजोगविरई जणयइ"
समभावेन चित्तस्थैर्य भवति, तस्मिंश्च सत्येव सकलाः क्रिया यथोक्तविधिना सम्पधन्ते, तस्मात् प्रथममिदं सामायिकाध्ययनमुपन्यस्तम् ।
चतुर्विंशतिस्तवः (२) तदनन्तरं चतुर्विंशतिजिनस्तुतिः कर्तव्या, सा च जीवस्य परमात्मनि सद्भक्तिं जनयति, तया च दर्शनशुद्धिः संजायते, उक्तश्चसमाय कहते हैं और उसीको सामायिक कहते हैं । अर्थात् प्राणीमात्र में समता धर कर समस्त सावद्य व्यापार का त्याग करना। कहा भी है-“सामाइएणं भंते ! जीवे किं जणयइ ? सामाइएणं सावजजोगविरई जणयह।" अर्थात् श्रीगौतम स्वामीने पूछा-प्रभो! सामायिकसे जीव को क्या फल होता है ! भगवान् ने उत्तर दिया'हे गौतम ! सामायिक से सावध योग की निवृत्ति होती है और समभाव उत्पन्न होता है, समभाव से चित्त में स्थिरता आती है, और चित्त की स्थिरता से ही समस्त क्रियाएँ विधि के अनुसार सम्पादित होती हैं। अतः पहले-पहल सामायिक अध्ययन कहा गया है।
चतुर्विंशतिस्तव (२) सामायिक के अनन्तर चौवीस जिनेन्द्रों की स्तुति करनी અર્થા-પ્રાણી માત્રમાં સમતાભાવ રાખીને સમસ્ત સાવદ્ય (પાપમય) વ્યાપારને ત્યાગ કરવે.
____ ५५ छ :- “सामाइएणं भंते ! जीवे किं जणयइ ? गोयमा! सामाइएणं सावज्जजोगविरई जणयइ"
અર્થ-શ્રી ગૌતમ ગણધરે પૂછયું કે હે પ્રભો! સામાયિક કરવાથી જીવને શું ફળ થાય છે? ભગવાને ઉત્તર આપ્યું કે હે ગૌતમ! સામાયિક કરવાથી સાવદ્ય યેગની નિવૃત્તિ થતા સમભાવ ઉત્પન્ન થાય છે અને સમભાવથી સાવદ્ય ક્રિયાની નિવૃત્તિ થાય છે, તેથી ચિત્તમાં સ્થિરતા આવે છે, અને ચિત્તની સ્થિરતાથી સમસ્ત ક્રિયાઓ વિધિ-અનુસાર પ્રાપ્ત થાય છે. એ કારણથી પ્રથમ સામાયિક અધ્યયન કહેલું છે.
