________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र २४८ अनुगमनामानुयोगद्वारनिरूपणम् ४१ दुवृत्तः कदाचित्तियक्षत्पन्नः सर्व विरतिसामायिकरहितं सामायिकत्रयं प्रतिपद्यते, कदाचित्तु मनुष्येषत्पन्नश्चत्वार्यपि सामायिकानि प्रतिपद्यते । पूर्वपतिपन्नस्तु सम्यक्त्वश्रुतेति सामायिकद्वयस्यैव । तियंगतेरुद्वृत्तो मनुष्यादिषूत्पन्ना कदाचिच्चतुष्टयं, कदाचित्त्रय, कदाचिद्वयं वा सामायिकं प्रतिपद्यते । पूर्वपतिपत्रकस्तु सामायिकत्रयस्य । मनुष्येभ्य उवृत्तो देवनारकेषु समुत्पन्न आद्यसामा. यिकद्वयस्य प्रतिपद्यमानको भवति, पूर्वप्रतिपन्नश्च सामायिकचतुष्टयस्य, तिर्यक्षुयह भी कहना चाहिये-जैसे नरक से उवृत्त-निकला हुआ-जीव यदि कदाचित् तिर्यञ्चों में उत्पन्न हो जाता है, तो वह सर्वविरति सामा. यिक को छाडकर तीन सामायिकों का प्रतिषसा धारक हो सकता है। यदि कदाचित् वह मनुष्यों में उत्पन्न हो जाता है तो वह चारों भी सामायिकों का प्रतिपसा हो सकता है। पूर्वप्रतिपन्न वह जीव तो सम्यक्त्वसामायिक और श्रुतसामायिक इन दो का ही होता है। तियश्चगति से निकला हुआ जीव यदि मनुष्य आदिकों में उत्पन्न होता है तो वह कभी चारों, कभी तीन अथवा कदाचित् दो सामाथिकों का प्रतिपत्ता हो सकता है । और वह यदि पूर्व प्रतिपन्नक होता है, तो तीन सामायिक का हो सकता है । मनुष्य पर्याय से उवृत्त होकर देव और नारकों में उत्पन्न हुआ जीव आदि के दो सामायिकों का प्रतिपत्ता-धारक हो सकता है। तथा यदि वह पूर्व प्रतिपन्नक होतो चार सामायिक का पूर्वपतिन्नक हो सकता है । तिर्यश्चपर्याय में પણ કહેવું જોઈએ. જેમ નરકથી ઉદુવૃત્ત એટલે કે નિસત-જીવજે કદાચિત તિર્યામાં ઉત્પન્ન થાય તે તે સર્વવિરતિ સામાયિકને છોડીને ત્રણ સામાયિકોના પ્રતિપત્તા-ધારક સંભવી શકે છે. જે કદાચિત તે મનુષ્યમાં ઉત્પન્ન થઈ જાય છે તે તે ચારેચાર સામાયિકોને પ્રતિપત્તા હોઈ શકે છે. પૂર્વ પ્રતિપન તે જીવ તે સમ્યફાવ સામાયિક અને શ્રુત સામાયિક એ બન્નેને જ હોઈ શકે છે. તિર્યંચગતિથી નિવૃત જીવ જે મનુષ્ય આદિકમાં ઉત્પન થાય છે તે તે કઈ વખતે ચારેચાર, કંઈ વખતે ત્રણ અથવા કદાચિત છે સામાયિકોના પ્રતિપત્તા થઈ શકે છે. અને તે જે પૂર્વ પ્રતિપનક હોય છે તે ત્રણ સામાયિકને હોઈ શકે છે. મનુષ્ય પર્યાયથી ઉદુવૃત થઈને દેવ, અને નારકોમાં ઉત્પન્ન થયેલ છવ વગેરેના બે સામાયિકોને પ્રતિપત્તા-ધારક હોઈ શકે છે. તથા જે તે પૂર્વ પ્રતિપનક હોય તે ચાર સામાયિકને પૂર્વ પ્રતિપન્નક
अ० १०६
