________________
अनुयोगन्द्रिका टीका सूत्र २४२ निक्षेपद्वारनिरूपणम्
'परसमभो उभयं वा, सम्मदिट्टीस्स ससपओ जेणं ।
तो सम्पज्झ यणाई, सप्तमयवत्तवया निययाई॥ छाया--परसमय उभयं वा सम्यग्दृष्टेः स्वसमयो येन ।
ततः सर्वाध्ययनानि स्वसमयवक्तव्यतानियतानि ॥इति। एवं चतुर्विंशतिस्तत्रादिपपि विभावनीयमिति । इत्थं सभेदः समवतारो निरूपित इति सूचयितुमाह-स एप समवार इति । इत्थं सभेदउपक्रमो निरूपित इति सूचयितुमाह-स एष उपक्रम इति । इत्थं च उपक्रमनामकं प्रथमं द्वारं निरूपितमिति सुचयितुमाह-उपक्रम इति प्रथमं द्वारं समासमिति ॥सू० २४१॥
अथ निक्षेपद्वारं निरूपयति
मूलम्-से किं तं निक्खे ? निक्खेवे-तिविहे पण्णत्ते, तं जहा-ओहनिप्फपणे नामनिप्फतणे सुत्तालावगनिष्फणे। से किं तं ओहनिष्फकणे ? ओहनिफण्णे चउबिहे पण्णत्ते, तं जहा-अज्नपणे अज्झीणे आए खवणा। से किं तं अज्झयणे? अज्झयणे चउविहे पण्णत्ते, तं जहा-णामज्झयणे ठवणज्झयणे वक्तव्यता में ही होता है । उक्तं च-जिस कारण परसमय और तदुभय से ये सब सम्पदृष्टि के स्वसमय है, इसी कारण समस्त अध्ययन स्वसमयवक्तव्यता में नियत हैं। इसी प्रकार से चतुर्विशतिस्तव
आदिकों में भी समवतार का विचार कर लेना चाहिये। इस प्रकार सभेदसमवतार का वर्णन किया इसके वर्णन होने पर सभेद उपक्रम का वर्णन पूर्ण हो जाता है । इस प्रकार उपक्रम नामक इस प्रथम बार का वर्णन समाप्त हो चुका । यही यात सूत्रकारने (से तं उवक्कमे उव. ककम इइ पढमं दारं) इस सूत्र पाठ द्वारा प्रदर्शित की है।सू० ३४१॥
જે કારણથી પરસમય અને તદુભય આ બધા સમ્યગૃષ્ટિના સ્વસમય છે તે કારણથી જ સમસ્ત અધ્યયન સમય વકતવ્યતામાં નિયત છે. આ પ્રમાણે ચતુર્વિશતિ સ્તવ આફ્રિકામાં પણ સમવતાર વિષે વિચાર કરી લે જોઈએ આ પ્રમાણે સભેદ સમવતારનું વર્ણન કરવામાં આવેલ છે, એ વનથી સભેદ ઉપક્રમનું વર્ણન પણ પૂર્ણ થઈ જાય છે. આ પ્રમાણે ઉપકમનામક આ પ્રથમદ્વારનું વર્ણન સમાપ્ત થયું છે. એજ વાત સૂત્રકારે છે उधकामे उवक्कम इंइं पढेम दार) या सूत्र.48 43
H श छ.स.२४॥
