________________
७२८
अनुयोगद्वारसूखे भावप्रमाणं तु गुणप्रमाणनयपमाणसंख्याप्रमाणेति त्रिविधम् । तत्र-गुणप्रमाणसंख्यापमाणयोरेव समवतारो भवति, न तु नयप्रमाणे। यधपि-'आसज उ सोयारं नए नर्यावसारमओ बूया'
छाया-आसाध तु श्रोतारं नयान नयविशारदो ब्रूपात, इत्यादि वचनात् चिन्नयपमाणेपि जयसमवतार उक्तः, तथाऽपि सम्पात तथाविधनयविचारा. भावाद् याथार्येन तदनवतार एव । उक्तंचाऽपि- मूढनइयं सुयं कालियं तु न नया समोयरति इह छाया-मृढनयिक श्रुते कालिकन नयाः समवतरन्ति इह । तथा च-'मूहनयं तु न संपई नयप्पमाणावयारो से छाया-मढनयं तु न सम्प्रति नय प्रमाणावतारस्तस्य इति । गुणप्रमाणं तु जीवाजीगुणभेदाद् द्विविधम् । तत्र प्रमाण गुणप्रमाण, जयप्रमाण, और संख्या प्रमाण इस प्रकार तीन प्रकार का है, सो इम अध्ययन का समवतार गुणप्रमाण और संख्याप्रमाण इन दी में ही होता है। नय प्रमाण में नहीं। यद्यपि 'आसज
सोयारं नए नयविसारओ बूया' इस वचन के अनुसार कहीं २ नय. प्रमाण में भी इसका समवतार कहा गया है, तो भी इस समय तथा. विधनय के विचार का अभाव होने से यथार्थतः उसमें इसका अनवतार ही जानना चाहिये। कहा भी है-'मूढनइयं सुयं कालियं तु न नया समोयरंति' अर्थात् आचाराङ्गादिक कालिकश्रुत मूढनयथाले, अर्थात् नयरहित होने से उनमें जयों का समवतार नहीं होता है। तथा 'मूहमयं तु न संपद नवयमाणावयारो से' इन प्रमाण से भी यही पुष्ट होता है कि-'नयरहित सामायिक अध्ययन का समवतार नयममाण में नहीं होता है। जीव और अजीव के गुणों के भेद से गुणप्रमाण दो प्रकार का होता है। सो इस सामायिक का ભાવરૂપ છે, એથી ભાવપ્રમાણમાં આનો સમવતાર હોય છે, ભાવપ્રમાણ-ગુણપ્રમાણુ, નયપ્રમાણુ અને સંખ્યા પ્રમાણે આ પ્રમાણે ત્રણ પ્રકારનાં છે, એથી આ અધ્યયનને સમાવતાર ગુણપ્રમાણુ અને સંખ્યા પ્રમાણ આ બન્નેમાં થાય છે. नयमामानहा- "आसज्ज उ सोयार नए नयविसारओ बूया" मात આ વચન મુજબ કેઈક સ્થાને નયપ્રમાણમાં પણ આને સમાવતાર કહેવામાં આવેલ છે, છતાં એ આ સમયે તથાવિધ નયના વિચારને અભાવ હોવા બદલ યથાર્થતઃ તેમાં આને અનવતાર જ જાણવું જોઈએ. કહ્યું પણ છે કે"मढनइय' सुय' कालिय तु न नया समोय ति" अर्थात् माया કાલિકશ્રત મૂઢનયવાળા એટલે કે નય વિનાના હોવાથી તેઓમાં ન समवतार थी नथी. तभ "मूढनय तु न संपइ नयप्पमाणावयारो ૩આ બને પ્રમાણોથી પણ આ પુષ્ટ થાય છે કે “સામાયિક અધ્યયનને સમવતાર ન પ્રમાણમાં થતો નથી જીવ અને અજીવના ગુણેના ભેદથી ગુણુપ્રમાણુ બે પ્રકાર હોય છે. એથી આ સામાયિકને
