________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र २२८ वसतिदृष्टान्तेन नयप्रमाणम् टीका-'से कित' इत्यादि
अथ किं तद् वसतिदृष्टान्तेन नयप्रमाणम् ? इति शिष्यपश्नः । उत्तरयतिषसतिदृष्टान्तेन नयपमाणमेवं विज्ञेयम्-यथा-स यथानामकः कोऽपि पुरुषः कंचित् पुरुषं वदति-पृच्छति-कुत्र त्वं वससि ? इति । तत एवं पृच्छन्तत पुरुषं स पुरुष: अविशुद्धो नयाभविशुद्धनैगमनयानुसारी सन् भणति-लोके वसामीति । एवमु तरोत्तरं क्रोग विशुद्रविशुदतरनैगमनयानुसारेण तावन्नेय
भावार्थ-इस सूत्र द्वारा मूत्रकारने अति दृष्टान्त द्वारा नय स्वरूप का प्रतिपादन किया है । इसमें यह कहा गया है कि 'तुम कहां रहते हो' ऐसा प्रश्न जय किसीने किसी पूछा-तब उसने ऐसा कहा कि 'मैं लोक में रहता हूं। 'अलोक में सवित नहीं-अत: ऐसा कहना कि मैं लोक में रहता हूं, यह गमनय के मतानुसार ठीक है। परन्त इस प्रकार का समाधान देनेवाला यह मय उचित उत्तर के पहात होने से अविशुद्ध है । जब उससे यह पूछा जाता है कि-'हे भाई लोक में रहते हो तो किस लोक में रहते हो तो वह झट कह देता। कि-'मैं तिर्यकू लोक में रहता हूं। यह भी उसका कथन नेगमनय की मान्यतानुसार ठीक है। इस नय को विशुद्ध इसलिये कहा गया है कि'पहिलेकी मान्यतानुसार यह मान्यता उचित उत्तर के किचित निकट
आ गई होती है। इसी प्रकार से आगे २ के उत्तर नैगमनयर विशद्धतर मत के अनुसार होते जाते हैं। इस प्रकार चलते २ कर
सभाम-HANE
ભાવાર્થ-આ સૂત્રવડે સૂત્રકારે વસતિ દેટાઃવડે નયસ્વરૂપનું પ્રતિપાન, કર્યો છેઆમાં આ જાતની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે “તમે કયાં ગર છે જે આ જાતને કેઈએ કોઈને પ્રશ્ન કર્યો. ત્યારે તેણે કહ્યું કે હું તે २६. छ. 'wasभा २३ समलित नथी, तथा साम ४३ a n. રહે છું' આ નૈગમનય મુજબ ચગ્ય જ કહેવાય. પરંતુ એક રીતે પ્રમાણે સમાધાન આપનાર આ નય ઉચિત ઉત્તર આપનાર ન હતા અવિશદ્ધ છે. જ્યારે તેને આમ પૂછવામાં આવે છે કે હે ભાઈ ! તમે 5 લેકમાં રહે છે તે પછી કયા લેકમાં રહે છે. ત્યારે તે તરત , આપે છે કે “હું તિય લેકમાં રહું છું. તેનું આ કથન પણ છે, મુજબ ઉચિત જ છે. આ નયને વિશુદ્ધ એટલા માટે કહેવામાં આવે પ્રથમ માન્યતા મુજબ આ માન્યતા ઉત્તરના ઔચિત્યાંશને પણ દેખાય છે. આ રીતે આ પછીના ઉત્તરે નૈગમનના વિશુદ્ધતર મ
अ०७४
કવામાં આવેલ છે કે
યાંશને સ્પર્શ કરતી નયના વિશુદ્ધતર મત મુજબ
