________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र २१२ ओघतो वैक्रियादिशरीरसंख्यानिरूपणम् १०७ जीववर्गसंख्यकानि कथं न भवन्ति ? इति चेदाह-यानि यानि तैजसशरीराणि मुक्तानि अनन्तभेदभिधन्ते, तानि तानि असंख्येयकालादूर्व तं परिणामं परित्यज्य नियमात् परिणामान्तरवन्ति भवन्ति, अतएषां प्रतिनियतकालारस्थायि. स्वेन उत्कृष्टतोऽपि यथोक्तसंख्यकत्वमेव, नवितोऽधिकसंख्याकत्वमिति । अथ ओषतः कर्मकशरीरं निरूपयितुमाह-'केवइयाणं भंते ! कम्मयसरीरा पण्णता' इत्यादि। कामकशरीराणां सर्वा वक्तव्यता तैनसशरीरवद् बोध्या, तैजस. कार्मकयोः समानस्वामिकत्वात् सर्वदा सहचरितत्वाच्चेति ॥ सू० २१२ ॥ तात्पर्य निकलता है। केवल कशन की ही विचित्रता है, अर्थ की विचित्रता नहीं ।
शंका-- ये मुक्त तैजस शरीर जीववर्ग की जितनी संख्या है, उस संख्या के तुल्य क्यों नहीं है ?
उत्तर--जो जो मुक्त तेजसशरीर अनन्त भेदों से विशिष्ट कहे गये हैं, वे वे मुक्त तैजसशरीर असंख्यात् काल के बाद तैजस शरीररूप परिणाम पर्याय का परित्याग करके नियम से दूसरी पर्याय को धारण कर लेते हैं । इसलिये प्रतिनियत काल तक अवस्थित होने के कारण इनकी संख्या उत्कृष्ट से भी अनन्तरूप ही है। इससे अधिक नहीं। ____ अब सूत्रकार सामान्यरूप से कामेण शरीर का निरूपण करते हैं। (केवयाणं भंते ! कम्मयसरीरा पण्णत्ता?) हे भदन्त ! कार्मण शरीर कितने कहे गये हैं १ (गोयमा ! कम्मयसरीरा दुविहा पण्णत्ता!) हे જીવવર્ગના અનંતમા ભાગ પ્રમાણ છે. અને પ્રકારના કથનનું તાત્પર્ય સરખાં જ છે ફક્ત કથનની જ વિચિત્રતા છે અર્થની વિચિત્રતા નથી.
શંકા-આ ચુકત તેજસ શરીર જીવવર્ગની જેટલી સંખ્યા છે, તે સંખ્યાની બરાબર કેમ નથી ?
ઉત્તર-૨ ૨ મુકત તેજસ શરીર અનંત ભેદથી વિશિષ્ટ કહેવામાં આવ્યાં છે, તે મુકત તેજસ શરીર અસખ્યાત કાલ બાદ તૈજસ શરીર ઉ૫ પરિણામ-પર્યાય–નો પરિત્યાગ કરીને નિયમથી બીજી પર્યાયને ધારણ કરી લે છે. એટલા માટે પ્રતિનિયત કાલ સુધી અવસ્થિત હોવાથી એમની સંખ્યા ઉત્કૃષ્ણની અપેક્ષાએ પણ અનંત રૂપ જ છે. આનાથી વધારે નહિ હવે સત્ર ४॥२ सामान्य ३५थी मशीनु नि३५ रे छ. (केवइयाण भंते । कम्मायसरीरा पण्णचा) भ६- 's शरी। Haini माया?
