________________
अनुयोगन्द्रिका टीका सूत्र २१२ ओघतो वैक्रियादिशरीरसंख्यानिरूपणम् . नन्तानि बोध्यानि। कालतस्तु-अनन्तासूत्सपिण्यवसर्पिणीषु यावन्तः समया भवन्ति तावन्ति, अर्थात् अनन्तानि बोध्यानि । क्षेत्रतस्तुः अनन्ता लोकाअनन्तलोकमदेशराशिपरिमितानि। द्रव्यतस्तु सिद्धेभ्योऽनन्तगुणानि सर्वजीवापेक्षया चानन्तभागन्यूनानि ! तैजसशरीरस्वामिनामनन्तत्वात्तैनसशरीराण्यनन्तसंख्यकानि बोध्यानि । नन्वौदारिकशरीरस्वामिनोऽपि सन्त्यनन्तास्तहिं तानि शरी: राण्यनन्तानि कथं नोच्यते ? इत्याह-औदारिकं शरीरं नारकदेवानां न भवति किन्तु मनुष्यतिरश्चामेव भवति । तेषयनन्तानामनन्तानां साधारणाशरीरिणामेकमुक्त के भेद से दो प्रकार के होते हैं उनमें जो बद्ध हैं वे अनन्त है. काल से अनन्त उत्सर्पिणी अवसर्पिणियों में जितने समय होते हैं उतने प्रमाण के अनन्त होते हैं, क्षेत्र, से अनन्त लोकों की प्रदेशराशि के प्रमाणवाले अनन्त होते हैं। द्रव्य से सिद्धों से अनन्त गुणे और सब जीवों की अपेक्षा से अनन्त भाग न्यून होते हैं । तेजस शरीर के स्वामी अनन्त होने से तैजस शरीर भी अनन्त होते हैं । तात्पर्य कहने का यह है कि-तैजस शरीर के स्वामी अनन्त होने के कारण तेजस शरीर अनन्त हैं।
शंका-औदारिकशरीरों के स्वामी तो अनन्त हैं, फिर आपने उन्हें अनन्त क्यों नहीं कहा ?
उत्तर--औदारिक शरीर नारक और देवों के नहीं - होला है किन्तु मनुष्य और तिर्यश्चों के ही होता है। उनसे जो भी બદ્ધ છે, તે અનંત છે તે કાળથી અનંત ઉત્સર્પિણીઓમાં જેટલે શ્રમય હોય છે એટલા પ્રમાણના અનંત હોય છે ક્ષેત્રથી અનંત.લેકેની પ્રશ રાશિના પ્રમાણુવાળું અનંત હોય છે. દ્રવ્યથી સિદ્ધોથી અનંતગણ અને સર્વ જીવોની અપેક્ષાએ અનંતભાગ ઓછા હોય છે. તેજસશરીરના સ્વામી અનંત હોવાથી તેજસશરીર પણ અનંત હોય છે. તાત્પર્ય કહેવાનું એ છે કે તૈજસ શરીરના સ્વામી અનંત હોવાથી તિજસ શરીર અનંત છે.
શકા-દારિક શરીરના સ્વામી પણ અનંત છે, તે પછી આપીએ તેમને અનંત કેમ કહ્યા નથી ?
ઉત્તર-દારિક શરીર નારક અને તેને કહેતા નથી, મનુષ્ય અને તિય એને જ હોય છે. તેમાં જે પણ અનત સામ્રાણુ. પરીક્ષા છે તે સર્વનું એક એક જ ઔદારિક શરીર હોય છે એટલા માટે અહિ " હારિક
