Anuyogdwar Sutra Part 02

SR No.: 040004
Original Sutra Author: N/A
Author: Kanhaiyalal Maharaj
Publisher: A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year: 1968
Total Pages: 925
Language: Sanskrit, Gujarati
Classification: Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar
File Size: 147 MB

Page 403

३९०
मैनुयोगद्वारसूत्रे
यदिदमनं कियत् ? अतः कालादिभिस्तत्यमाणं निरूपयति - तेषु मुक्तशरीरेषु प्रतिसमय मे कैकशरीरापहारे अनन्ताभिरुत्सर्पिणीभिस्तान्यपहियन्ते कालतः । अनन्ताविण्यवसर्पिणी यात्रन्तः समया भवन्ति, तान्वि मुक्तान्यौदारिकशरीराणि कालो वोध्यानीति भावः । क्षेत्रतः अनन्ता लोकाः - क्षेत्रमाश्रित्य मुक्तान्यौदारिकशरीराणि अनन्तानां लोकप्रमाणखण्डानां प्रदेशराशितुल्यानि बोध्यानि । तथाद्रव्यतः = द्रव्यमाश्रित्य अभवसिद्धिकेभ्यः - अभव्यजीवद्रव्यसंख्यातोऽनन्तगुणानि, सिद्धानामनन्द मागे= सिद्ध जीवसंख्यायास्त्वनन्तभागवर्त्तीनि ।
ननु यैः सम्यतां पूर्वे प्रतिपन्नम्, पुनस्तैमिध्यात्वं प्रतिपन्नं ते हि प्रतिपतितसम्यग्टष्टयः मोच्यन्ते, तेऽप्यभत्र सिद्धिकेभ्योऽनन्तगुणाः सिद्धानां चानन्तभागवर्तनो भवन्तीति प्रज्ञापनामहादण्डके पठ्यते, तत्किमेतानि युक्तान्यौदारिकशरीराणि तत्तुल्यानि भवन्ति ? इति चेदाह - यद्येतानि तत्सम संख्यकानि भवेयुस्तदा रिक शरीर छोडे जाते हैं, वे मुक्त औदारिक शरीर हैं, और ये मुक्त औदारिक शरीर अनंत हैं । काल की अपेक्षा मुक्त औदारिक शरीर अनन्त उत्सर्पिणी और अवसर्पिणी के जितने समय होते हैं उतने हैं। क्षेत्र की अपेक्षा अनंत लोक प्रमाण खंडों की प्रदेश राशि के तुल्य - हैं । द्रव्य की अपेक्षा अभव्यजीव द्रव्य की संख्या से अनंतगुणे और सिद्ध भगवान् के अनंतवें भाग हैं।
शंका--जिन जीवों ने पहिले सम्पत्र प्राप्त कर लिया और बाद वे मिथ्यादृष्टि हो गये, ऐसे जीव 'पडिवाह' प्रतिपतित सम्यग्दृष्टि कहे गये हैं । इन जीवों की भी संख्या अभवसिद्धिकों से अनंतगुणी और सिद्ध भगवान से असंख्यातवें भाग है ऐसी प्ररूपणा महादण्डक में की गई है। तो क्या ये मुक्त औदारिक शरीर इन्ही के तुल्य होते हैं ? માક્ષ ગમન કર્યાં બાદ જીવા વડે જે ઔદારિક શરીર ત્યજી દેવામાં આવે છે તે મુક્ત ઔદારિક શરી છે. અને આ મુકત ઔદારિક શરીદેશ અનન્ત છે કાળની અપેક્ષાએ મુકત ઔકારિકશરીર અનન્ત ઉત્સર્પિણી અને અવસપિણીના જેટલા સમયેા હાય છે, તેટલા છે ક્ષેત્રની અપેક્ષા અનત લેાક પ્રમાણુ ખડાની પ્રદેશરાશીની તુલ્ય છે. દ્રવ્યની અપેક્ષા અલભ્ય જીવેા દ્રવ્યની સખ્યાથી અનંતગણા અને સિદ્ધ ભગવાનના અનતમા ભાગે છે.
શકા-જે જીવાએ પહેલાં સમ્યક્ત્વ પ્રાપ્ત કર્યું છે અને ત્યાર બાદ તે મિથ્યાવૃષ્ટિ થઈ गया है, मेवा भवे। 'पडिवाइ' प्रतिपतित सभ्यगूहष्टि કહેવામાં આવ્યાં છે. આ જીવાની પણ સખ્યા અભવસિદ્ધિાથી અન તગી અને સિદ્ધ ભગવાનથી અસખ્યાતમા ભાગની છે એવી પ્રરૂપણા મહાદ ડકમાં કહેવામાં આવી છે, તેા શું આ સુક્ત ઔદાકિશરીર એમના જ તુલ્ય હાય છે ?