________________
Goe
मनुयोगद्वार कोणद्वेषः क्षीणो द्वेषा-क्रोधमानौ यस्य स तथा-अपगत क्रोधमान इत्यर्थः। तथाअमोहः-अपगतमोहनीयकर्मा, अयं च अल्पमोहोदयोऽपि लोके व्यवहिबते । तथा-निर्मोहः-निर्गतो मोहान्निर्मोहः । यतोऽपोहः, अत एव निर्मोहो बोध्यः। भिमोहस्तु कालान्तरे मोहोदययुक्तोऽपि स्यादुपशान्तमोहवदिति प्रत्ययो मा भवत्विति हेतोराह-क्षीणमोहः-अपुनर्माविमोहोदयः इत्यर्थः, एनदुपसंहरबाह-मोह. माया और लोभ का बोधक है। मोहनीय कर्म के-नष्ट होने पर मायो
और लोभ नष्ट हो जाते हैं । (ग्वीण दोसे ) इसी प्रकार द्वेष-मान और क्रोध-भी नष्ट हो जाता है । अतः क्षीण प्रेमा, क्षीण द्वेष ये नामहोते हैं। (अमोहे निम्मोहे, ग्वीणमोहे) अमोह निर्मोह क्षीण मोह-वे नाम भी मोहनीय कर्म के अभाव में होते हैं। अल्प मोहवाले में भी अमोह शब्द का प्रयोग होता है सो ऐसा अमोह यहां नहीं लिया गया है किन्तु मोहनीय कर्म से जो अपगत है वही अमोह है, ऐसा अमोह ही यहां ग्रहण किया गया है। जिस कारण यह अमोह हैं इसलिये निर्मोह है। कोई ऐसी शंका भी कर सकता है कि जो निर्मोह होता है, वह कालान्तर में मोहोदय से युक्त भी बन सकता है-जैसे उपशान्त मोहवाला बन जाता है । सो इस आशंका को निर्मूल करने के लिये सूत्रकार ने क्षीणामोह यह पद रखा है। इससे उन्होंने यह स्पष्ट किया है कि अपुनर्भाव मोहोदय जिम जीव के होते हैं, वही यहां अमोह શબ્દ માયા અને લેભને બેધક છે. મોહનીય કર્મને નાશ થઈ જવાથી જીવન માયા અને લેભ નષ્ટ થઈ જાય છે, તેથી તે જીવને “ક્ષીપ્રેમા” उपाय छे. (खीण दोसे) मेल प्रमाणे भारतीय मना नाश ५७ गाथा આત્માને દ્વેષ ભાવ પણ નષ્ટ થઈ જાય છે તેથી તે આત્માનું “ક્ષીણ દ્રષ” नाम निय-न थाय छे. (अमोहे निम्मोहे, खोणमोहे) मोडनीय मन ममा य गाथी मामानi 'मोड,' निमाड,' भने क्षीणमाड नामी ५५ નિષ્પન થાય છે અ૫ મોહવાળામાં પણ અમેહ શબ્દ પ્રયોગ થાય છે. પરન્તુ અમોહ શાદને એ અર્થ અહીં ગ્રહણ કરવાનું નથી. અહીં તે માહનીય કર્મને સર્વથા ક્ષય થઈ જવાને લીધે આત્મામાં મોહને સર્વથા અભાવ જ ગ્રહણ કરવાનો છે. જે કારણે તે આત્મામાં આ અમેહનો સદુભાવ છે એજ કારણે નિર્મોહને પણ સદૂભાવ છે. કદાચ કઈ એવી શંકા ઉઠાવે કે કાળાન્તરે નિર્મોહી આત્મામાં મેહને ઉદય થઈ જવાથી તે મહાયયુક્ત પણ બની શકે છે, તે તે આશંકાનું નિવારણ કરવાને માટે સૂત્રકાર શીશમોહ” પદને પગ કર્યો છે, આ પદ દ્વારા સૂત્રકારે એ વાત પ્રકટ
