________________
અનુયાગ દka
पोगचन्द्रिका टीका सूत्र १२० भोपनिधिको क्षेत्रानुपू/निरूपणम् ५५९ स्तिकायादीनि द्रव्याणि पूर्वानुपूादित्वेन ९८ अष्टनवति सत्रे उदाहतानि । अब तु क्षेत्रानुपाः प्रस्तावात अधोलोकादयः पूर्शनुपूादित्वेनोक्ताः। अधोडोकादिविभागास्तु-अधिश्चतुर्दशरज्ज्वायतस्य अनियतविस्तारस्य पञ्चास्तिदो भंग कम कर ने पर अनानुपूर्वी बन जाती है। यही अनानुपूर्वी है। इस सत्र की व्याख्या के लिये ९८ वां सून देखो। ऊर्ध्वलोक आदि जो तीन लोक हैं, उनके विषय में यहां कुछ-कहा जाता है।-औपनिधिकी द्रव्यानुपूर्वी के प्रकरण में द्रव्यानुपूर्वी का अधिकार होने से वहां धर्मा. स्तिकाय आदि द्रव्यों को पूर्वानुपूर्वी आदिरूप से उदाहृत किया गया है। परन्तु यहां क्षेत्रानुपूर्वी का प्रकरण चल रहा है इसलिये अधोलोक आदि पूर्वानुपूर्वी आदि रूप से उदाहृत हुए हैं। लोक के ये जो ऊर्ध्व: लोक अधोलोक आदि तीन विभाग किये गये हैं मो उसका कारण यह है कि मध्यलोक के बीचोंबीच मेरु पर्वत है। इसके नीचे का भाग अधोलोक और ऊपर का भाग ऊर्ध्वलोक है। तथा बराबर रेखा में तिरछा फैला हुआ मध्यलोक है। मध्यलोक का तिरछा विस्तार अधिक है इसलिये इसे तिर्यग्लोक भी कहते हैं। लोक ऊपर से नीचेतकलंबाई में १४ राजू है । विस्तार इसका अनियत है। यह पांच अस्ति
અન્તના બે ભંગ ઓછાં કરી નાખવાથી અનાનુપૂવ બની જાય છે. અનાનવનું આ પ્રકારનું સ્વરૂપ છે. આ સૂત્રની વ્યાખ્યા સમજવા માટે ૯૮મું સૂત્ર વાંચી જવું.
હર્વલક આદિ જે ત્રણ લેક છે તેમના વિષે હવે અહીં થોડું કથન કરવામાં આવે છે
ઔપનિષિક દ્રવ્યાનવીના પ્રકરણમાં દ્રવ્યાનુપૂવને અધિકાર હેવાથી ત્યાં ધર્માસ્તિકાય આદિ દ્રવ્યોનું પૂર્વાપૂવ આદિ રૂપે કથન કરવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ અહીં ક્ષેત્રાનુપૂવને અધિકાર ચાલી રહ્યો છે તેથી અહીં અલક આદિ ક્ષેત્રનું પૂર્વાપૂવ આદિ રૂપે કથન કરવામાં આવ્યું છે. લેકના ઉર્વક અધલેક (તિયક) આદિ જે ત્રણ વિભાગ કરવામાં આવ્યા છે તેનું કારણ એ છે કે મલેકની વચ્ચે વચ મેરુપર્વત છે. તેની નીચેના ભાગને અલેક અને ઉપરના ભાગને ઉકલેક કહે છે તથા બરાબર રેખામાં તિરછી ફેલાયેલે મધ્યક છે. મધ્યલેકને તિર વિસ્તાર અધિક હોવાને કારણે તેને તિયક પણ કહે છે લેકની ઉપરથી નીચે સુધીની લંબાઈ ૧૪ રાજુ પ્રમાણ છે. અને તેને વિસ્તાર અનિયત છે તે પાંચ અસ્તિકાથી
