________________
अनुयोगद्वारसूत्रे दवाणं अंतरं कालओ केवच्चिरं होई ? एगं दवं पडुच्च जहन्नेणं एगं समयं उक्कोसेणं अणंतं कालं, नाणादवाइं पडुच्च णस्थि अंतरं ॥सू० ८७॥ ___ छाया-नैगमव्यवहारयोरानुपूर्वी द्रव्याणामन्तरं कालतः कियच्चिरं भवति? एकं द्रव्यं प्रतीत्य जघन्येन एकं समयम् , उत्कर्षेण अनन्तं कालम् , नानाद्रपाणि पतीत्य नास्ति अन्तरम् । नैगमव्यवहायोरनानुपूर्वीद्रव्याणाम् अन्तरं कान्तः कियचिरं भवति ? एकं द्रव्यं प्रतीत्य जघन्येन एकं समयम् , उत्कर्षण असंख्येयं
अब सूत्रकार अन्तर द्वारकी प्ररूपणा करते हैं "णेगमववहाराण" इत्यादि
शब्दार्थ-प्रश्न (णेगमववहाराणं आणुपुब्धीदव्याणं अंतरं कालो केवच्चिरं होई )
प्रश्न-गम व्यवहारनय संमत आनुपूर्वी द्रव्यों का व्यवधान काल की अपेक्षा कितने काल का होता है ? अर्थात् आनुपूवी द्रव्य आनुपूर्वी स्वरूप का परित्याग करके पुनः उस आनुपूर्वी स्वरूप को जितने काल के व्यवधान से प्राप्त करते हैं उस काल व्यवधान का नाम अर्थात् विरह काल का नाम अंतर है । यहां अंतर यह काल की अपेक्षा से शिष्य ने पूछा है । क्योंकि अंगर क्षेत्र की अपेक्षा से भी होता है। इसीलिये यहां उस क्षेत्र गत अंतर के परिहारार्थ काल पद का प्रयोग सूत्रकार ने किया है।
वे सूत्र २ अन्तरवारनी ५३५५५ ४२ छ--"णेगमववहाराणं" त्याह
साथ-प्रश्न-(णेगमवघहाराणं आणुपुत्वीदव्याणं अंसर कालओ देवच्चिर होई ?) नेगम अने यहा२, मा भन्ने नयस मत मानुपूका द्रव्यनु વ્યવધાન (અંતરવિરાળ) કાળની અપેક્ષાએ કેટલા કાળનું હોય છે? આનુપૂર્વી દ્રવ્ય આનુપૂર્વી રૂપનો ત્યાગ કર્યા બાદ ફરીથી તે આનુપૂવી દ્રવ્યરૂપ થવરૂપને જેટલા કાળના વ્યવધાન (આંતર) બાદ પ્રાપ્ત કરે છે, તે વ્યવધાન કાળનું નામ અથવા વિઃકાળનું નામ અંતર છે. અહીં વિષે કાળની અપેક્ષાએ તે અંતરના વિષયમાં પ્રશ્ન પૂછે છે. ક્ષેત્રની અપેક્ષાએ પણ અંતર હોઈ શકે છે, પણ અહીં ક્ષેત્રની અપેક્ષાએ અંતર પૂછયું નથી અહી તે કાળની અપેક્ષાએ અંતર પૂછયું છે. તેથી જ અહીં “ કાઢો केवरिवर" मा सूत्रा3 भूश्य छे.
