________________
३४४
भनुयोगदारसूत्रे छाया-नैगमव्यवहारयोः आनुपूर्वोद्रव्याणि किं सन्ति न सन्ति ? नियमात्. सन्ति । नैगमव्यवहारयोः अनानुपूर्वी द्रव्याणि किं सन्ति न सन्ति ? नियमात् सन्ति। नेगमव्यवहारयोः अवक्तव्यद्रव्याणि किं सन्ति न सन्ति ? नियमात् सन्ति।सू०८२॥
टीका-'नेगमववहाराणं' इत्यादि । व्याख्या निगदसिद्धा सू०८२॥
इस प्रकार संक्षेप से मत्पदनरूपणा आदि का अर्थ कहकर अब सूत्रकार विस्तार से उनका अर्थ कहने की इच्छा से अनुगम के नौ भेदों का कथन करते हैं-'नेगमववहाराण' इत्यादि।
शब्दार्थ-(नेगमववहाराणं जाणुपुच्चीदवाई किं अस्थि नत्थि ?) नैगमव्यवहारनयसंमत आनुपूर्वी अव्य क्या है या नहीं हैं ?
(णियमा अस्थि ) उत्तर-अवश्य हैं। ( नेगमववहाराणं अणाणुपुच्ची व्वाइं कि अस्थि स्थि? ) नेगम व्यवहारनयसंमत अनानुपूर्वी द्रव्य हैं या नहीं हैं ? उत्तर-(णियमा भत्थि ) नियम से हैं-अवश्य २ हैं(नेगमववहाराणं अवत्तव्वागवई किं अस्थि ? णस्थि ?-णियमा अस्थि ) नैगम व्यवहारानय संमत अवताव्यक द्रव्य हैं या नहीं हैं ?
उत्तर-नियमतः हैं।
भावार्थ-सूत्रकार ने इस सूत्रद्वारा नैगम व्यवहारनय संमत आनु. पूर्वी आदि द्रव्य हैं ? यह बात नियमपद से जोर के साथ प्रकट की है
આ પ્રમાણે અનુગામના સત્પદપ્રરૂપણ આદિ ભેદોનો અર્થ સંક્ષિપ્તમાં સમજાવીને હવે સૂત્રકાર તે નવે ભેંકોનો અર્થ વિસ્તારપૂર્વક સમજાવવા માગે છે. તેથી તેઓ સત્પદપ્રરૂપણુતા રૂપ તેના પ્રથમ ભેદનું નીચેના સૂત્ર દ્વારા नि३५ ४२ छे-“ नेगमववहाराण" ध्या
सहाय-प्र-(नेगमववहाराण आणुपुवी दवाइ' किं अस्थि नवि) નગમ અને વ્યવહાર નયસંમત અનુપૂર્વી દ્રવ્યું છે કે નથી?
उत्तर-(णियमा अत्थि) अवश्य छ १.
प्रश्न-(नेगमववहाराण अणाणुपुबी दवाई फि अस्थि णत्थि !) नेग. મવ્યવહારનયસંમત અનાનુપૂવી દ્રવ્ય શું છે કે નથી ?
उत्तर-(णियमा अत्थि) नियमयी ४ मे मनानुभूती यौन અસ્તિત્વ પણ અવશ્ય છે જ.
ભાવાર્થ-સૂત્રકારે આ સૂત્રદ્વારા નગમવ્યવહાર નયસંમત અનુપૂવી આદિ દ્રવ્યનું અસ્તિત્વ હવાનું પ્રતિપાદન કર્યું છે. “તેમનું અસ્તિત્વ નિયમથી જ છે,” આ પ્રકારના કથન દ્વારા તેમને આ વાતને ભારપૂર્વક
