________________
શત્રુંજય પ્રકાશ.
વખતમાં (ઈ. સ. ૧૭૦૫) માં મરાઠાયે અમદાવાદમાં લૂંટ ચલાવવી શરૂ કરી ત્યારે તેને મળીને પોતાના દ્રવ્યભંડારના ભેગે તેને
કયા તેથી અમદાવાદની સમગ્ર પ્રજાયે મળી પિતાના વેપારમાંથી શેઠને સેંકડે ચાર આના લાગો આપવો શરૂ કર્યો. ! તે પછી વખતચંદ શેઠ થયા. તેમણે પેશ્વા તથા ગાયક્વાડને વખતેવખત મદદ કરી હતી. જેના બદલામાં તેમને પાલખી તથા. મશાલનું માન આપ્યું હતું. આ અરસામાં ઈ. સ. ૧૭લ્પ માં ગાયકવાડને અમલદાર શીવરામ ગાડી ખંડણી ઉઘરાવવા શહોર, તરફ આવ્યા ત્યારે ત્યાંના મહારાજા વખતસિંહજી તેના સામે ભાંજગડમાં રોકાયા હતા તેને લાભ લઈ ગેહેલ ઉનડજીએ શીહાર ઉપર ચડાઈ કરી, પરંતુ તેને પથાભાઈ ગરાસિયાએ હાંકી કાઢયા.
આ ખબર મહા વખતસિંહજીને પડતાં તે પાલીતાણા ઉપર ચડયા એટલે ઠાકોર ઉનડજી શત્રુંજયની ગાળીમાં સંતાઈ જતાં વખતસિંહજીની ફેજે ગારીયાધાર અને આસપાસના ગામમાં લુંટ ચલાવી. એકંદર આ લડતમાં હેલને આરબનું મોટું દેવું થઈ ગયું.
તે પછી બ્રીટીશ સરકારે સેરઠના રાજ્યની ખંડણ બાંધવાનું કામ હાથમાં લીધું; પરંતુ ગોહેલ તેના નિયમીત ભરણને પહોંચી શકે તેવા સંયે ન હોવાથી દેવું વધ્યે જતું હતું. છતાં ઠાકર ઉનડજી તીર્થનું રક્ષણ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ ઇ. સ. ૧૮૨૦ માં તે દેવગત થતાં ઠાકર ખાંધાજી (દાદભા) ગાદી ઉપર આવતાં તેમણે આરબના દેવાના બદલામાં ડુંગર સખે.
આ ખબર જેને મળતાં આરબને ત્યાંથી ખસી જવાને કહ્યું. પરંતુ તેમણે પિતાના લેણાનું બહાનું બતાવ્યું અને રંજાડ કરવા લાગ્યા, તેથી વખતચંદ શેઠના પુત્ર હેમચંદ શેઠ તથા મોતીચંદ. અમીચંદ વગેરે તે બાબત મુંબઈ સરકારને તા. ૩૧ મી ઓગષ્ટ. ૧૮૨૦ના રોજ અરજ કરી. તેથી મુંબઈ સરકારે કેપ્ટન બાવેલને તપાસ કરવા જણાવ્યું. અને જરૂર પડે તે વડેદરેથી લશ્કર મંગાવવાને પરવાનગી આપી. - ૧ આ લાગાના બદલામાં બીટીશ સરકાર અત્યારે પણ ૨૧૩૩ રૂપિયા દર વર્ષે આપ છે.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
