________________
શત્રુંજય પ્રકાશ. બીજી ચડાઈ તેણે ઇ. સ. ૧૧૭૮ માં ગુજરાત ઉપર કરી. આ પ્રસંગે અણહીલપુરની ગાદીએ ભીમદેવ બીજે ( ભીમ) હતો, તે પોતાના માંડલીકેજ સાથે શાહબુદ્દીન સામે ચડ્યો અને તેને ઝેર કરી હાંકી કાઢયે.
ત્યારબાદ હિંદના રાજપુત રાજ્યએ જર, જમીન અને જેરૂને માટે મહામહે લડવાનું શરૂ કર્યું. તેને લાભ લઈને શાહબુદ્દીન ઘેરીયેહિંદ ઉપર અનુક્રમે નવ ચઢાઈ કરી જેમાં દિલ્હીના પૃથ્વીરાજ ચૌહાણ, કનાજના જયચંદ રાઠેડ તથા ચિત્તોડના સમરસિંહ રાણા વગેરે હિંદના બળવાન રાજાઓને ઠાર કરી પિતાની સત્તા વધારી તથા ગુજરાતને પણ નબળું પાડ્યું.
- આ સમયે ધવલક્કપૂર (ાળકા)માં પાટણના માંડલીક રાજા વીરધવળને અમલ હતું. તેને મંત્રી તરીકે વસ્તુપાળ-તેજપાળ નામે કુશળ અને સમર્થ બે ભાઈ મળવાથી તેણે અણહિલ્લપુરના માંડલિકોને પોતાના કાબુમાં લીધા, પછી સૌરાષ્ટ્રમાં જઈ સેરઠની સત્તા ભોગવતા વામનસ્થળીના સાંગણ અને ચામુંડરાયનેક મારી દંડ લીધે, ને સોરઠની ગાદી ચામુંડરાયના પુત્રને સેંપી. સેરઠમાં તે સમયે રહેલા વાજા, નગરેંદ્ર, ચુડાસમા, વાળા આદિ ઠાકરે પાસેથી ખંડણું લઈ ઓખામંડળ અને કચ્છ કબજે કર્યું. તે પછી મહીકાંઠામાં ગોદ્રહ (ગોધરા) નો રાજા ધુંધલ, ત્યાંથી યાત્રાથે નીકળતા સંઘ અને વણજારાને હેરાન કરતો હતો તેમ ખબર મળતાં તેજપાલે તેને હરાવી કેદ કર્યો. તથા માળવા, લાટ અને છેક મહારાષ્ટ્ર સુધી સત્તા વિસ્તારી, ઉત્તરમાં મારવાડ તથા સીંધવને
૧ ભેળા ભીમ પાસે અમરસિંહ શેવડા (યતિ) ને લાગવગ હતો તેમ ફાર્બસ જણાવે છે. - ૨ જુનાગઢને રા'માંડલિક પણ આ ચઢાઈમાં આવેલ હતો તેમ ઉલ્લેખ મળે છે. ૩ પૈસે. ૪ સ્ત્રી.
પ વસ્તુપાળ-તેજપાળ એ સમર્થ જૈન હતા. તેમના બાહુબળ બુદ્ધિબળ અને ધર્મપ્રેમનો ઈતિહાસ “વીરશિરેમ વસ્તુપાળ” નામક નોવેલ રૂપે ત્રણ ભાગમાં અમારી ઓફીસ તરફથી બહાર પાયો છે.
૬ તે વીરકવળા સાળા હતા. .
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
