________________
ગમે તે હકીકત ધ્યાનમાં લેવાણી હોય, પણ મુખ્ય બાબત એ છે કે ૧૮૮૬ના કરારે અગાઉની બધી ગોઠવણ રદ કરીને રખેપાના અવેજ સંબંધમાં પક્ષકારો વચ્ચે સંબંધ છેવટ નકકી કર્યો તે પછી કાયમ ઉધડ વાર્ષિક રકમ હોવી જોઈએ અને આવી રીતે નકકી થયેલ રકમને ફેરફાર બ્રીટીશ સરકારને મરજીથી થે જોઈએ. એ કર્નલ વોટસનના કાગળ ઉપરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તેમણે દરબારને મળતા રૂ. ૧૫૦૦૦) ને સારી રકમ ગણી હતી અને ધાર્યું કે બ્રીટીશ સરકાર દરબારને તથી કાંઈ વધારે લેવા દેવા નહીં ઈચ્છે. દરબારનો યાત્રાળુઓ પાસેથી ગણત્રી ઉપર સીધા લેવાથી
વિશ્વાસ ભંગ અને કનડગતનું મુળ થશે. ૯૦. ૧૮૮૬ પછી જૈનોએ વ્યાજબીસર માન્યું છે કે યાત્રાળું ઓ પાસેથી સીધું લેવાણ દરબાર તરફથી કદી પણ કરવામાં નહીં આવે, પણ દરબારને આણંદજી કલ્યાણજી તરફથી વાષક ઉધડ રકમ આપવામાં આવશે. યાત્રાળુઓ પાસેના સીધા લેવાણુથી તેની ગણત્રીથી થતી અગવડતા અને કનડગત ભય નહીં રહેવાના ભરસાથી સંખ્યાબંધ જેનો આ પવિત્ર ડુંગરે જવા ટેવાયા છે અને અમારે જણાવવું જોઈએ કે દરબારની અરજ મુજબ યાત્રાળુઓ પાસેથી સીધું માથા દીઠ લેવાણ કરવા દેવાથી આ સમજણ અને વિશ્વાસનો ભંગ થશે.
આડકતરી રીતે થતા દરબારને ફાયદા. - ૯૧. એટલું યાદ રાખવું જોઈએ કે પાલીતાણામાં જેન યાત્રા શુઓના આવવાથી દરબારને આડકતરી રીતે ઘણા ફાયદા મળે છે. યાત્રાળુઓ પાસેથી લેવાતી જગાતથી રાજ્યધણીને ઉપજ આવે છે ઉપરાંત યાત્રાળુઓના ઉપયોગ માટે આયાત થતી ચીજે ઉપરની જગાતથી પણ ઉપજ મળે છે. દર વરસે પુષ્કળ યાત્રાળુ આવવાથી પાલીતાણાના વતની ઘણે વેપાર કરી શકે છે.
દરબારની દરખાસ્ત ગરીબ યાત્રાળુઓ ઉપર ત્રાસકર્તા થશે.
૯૨. દરબારની એવી સૂચના છે-દરબારના યાત્રાળુઓ પાસેથી સીધા લેવાથી એ થશે કે જે ઉઘરાતનું કામ અત્યારે આણંદજી કલ્યાણજી કરે છે તે હવે પછી તેમને બદલે દરબાર.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
