________________
વચ્ચેના વિચીત્ર સંબંધ અને બ્રીટીશ પ્રજાના એક મોટા સંધના હીતને લીધે વચમાં પડી રખેપાના અવેજ તરીકે જેને તરફથી અપાતી રકમ વખતો વખત નકકી કરવાની અને પક્ષકારો વચ્ચે આ અથવા બીજી બાબતે ઉપરની તકરારનો ફેંસલે કરવાની બ્રીટીશ સરકારની ફરજ છે. - ૪૨. એટલું ધી લેવા જેવું છે કે કર્નલ કટીંજે પોતે ૧૮૬૪ ના મે માસમાં યાત્રાળુઓની ફરીયાદ લેવા અને સાંભળવાની સત્તાવાળા થાણદાર મુકવાની વિનંતી સહીતની શ્રાવકની સરકાર ઉપરની અરજને અંગે કહ્યું છે કે–“શ્રાવક યાત્રીકે ઘણે ભાગે બ્રીટીશ રૈયત હેવાથી રક્ષણ માગી શકે અને જે તેઓ ખર્ચ આપવા રાજી હોય તે તેઓનું હીત સંભાળવા એક સરકારી એજંટ તે જ ઉપર રાખવાને કાંઈ વાંધા જેવું નથી અને તેમણે પક્ષકારેની વચ્ચે પડી શકે તેવા બહુ ડાહ્યા માણસને મુકવાની ભલામણ કરી હતી.
૪૩. જેનોએ રૂા. ૧૦,૦૦૦) ની રકમ નક્કી કરનારે કર્નલ કીટીંજના ફેસલા સામે અપીલ કરેલ હેવાથી સરકારે કાંઈ સત્તાયુક્ત ઠરાવ બહાર પાડે નહીં અને તેઓના તા ૧૮, માર્ચ, ૧૮૬૫ ના ઠરાવમાં પક્ષકારો વચ્ચે ધીમે ધીમે સમાધાનીવાળી ગોઠવણ કરવા પિલીટીકલ એજન્ટને સુચવ્યું. આ મુદત દરમીયાન તેઓની સરકારને કરેલ અપીલને નીકાલ થયેલ નહીં હોવાથી રૂ. ૧૦,૦૦૦) ની રકમ આપવાની ના પાડી અને જણાવ્યું કે તેને નીકાલ થતા સુધી તેઓ રૂ. ૪૫૦૦) ની મુળ રકમ ભરશે. આ બાબત પાલીતાણા દરબારે એજન્સીને ફરીયાદ કર્યાથી એજન્સીએ રકમ વસુલ કરવા માટે એજન્સીની કોર્ટમાં ધારાસર દાવો કરવાનું દરબારને કહ્યું. દરબારે આ દાવો કરી હુકમનામું મેળવ્યું. અહીં અમે જણાવવાની રજા લઈએ છીએ કે ઉપરને બનાવ એમ બતાવે છે કે પાલીતાણા દરબાર અને જૈન કેમ બને સમાન પક્ષે છે અને તેઓની તકરારને નિર્ણય એજન્સી સત્તાએ કરવાનું છે તેમ બ્રીટીશ ગવર્મેન્ટ અને એજન્સી કાયમ ગણતા.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
