________________
आगम
(४०)
[भाग-3] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) १
अध्ययनं H, नियुक्ति: [१०,११], भाष्यं , वि०भा०गाथा , मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
दीप
उपोद्घातेच स्वरूपमुदाहरणयुकं प्रज्ञापनासूत्रादवसातव्यं ॥ नन्वौदारिकादिहाति मुश्चति च भाषामित्युकं, ततः सा मुका भाषालोक8/ सती उत्कर्षतः कियत् क्षेत्रं व्यामोति ।, उच्यते, समस्तमेव लोकं, यद्येवं तर्हि
15 भागेप्रश्नो"कइहिं समएहिं लोगो भासाए निरंतरं तु होइ फुडो लोगस्स य कहभागे कई भागो होइ भासाए ॥१०॥"
त्तरी मा. I कतिभिः समयैर्लोक्यत इति लोकः, चतुर्दशरज्वात्मक क्षेत्रलोकः परिगृह्यते, भाषया निरन्तरमेव भवति सृष्टो-व्याप्तः
निगा १०-११ पूर्ण इत्यनान्तरं, लोकस्य च कतिभागे कतिभागो भवति भाषायाः? ॥ अत्रोच्यते
"चउहिं समएहिं लोगो भासाए निरंतरं तु होइ फुडो । लोगस्स य चरिमंते चरिमंतो होइ भासाए ॥११॥" * चतुर्भिः समयैर्लोको भाषया निरन्तरमेव भवति स्पृष्टो-व्याप्ता, किं सर्वयैव भाषया उत विशिष्टया ?, उच्यते, विशिष्टया, तथाहि-इह कश्चिद्वका मन्दप्रयलो भवति कश्चिन्महाप्रयतः, तत्र यो मन्दप्रयत्लो वका स यथारूपाणि शब्दद्रव्याणि गृहीतवान् तथारूपाण्येवाभिन्नानि उपजातमन्दशब्दपरिणामानि निसृजति, तानि च तथा निसृष्टानि मन्दप्रयत्ननिसृष्टत्वात् परिस्थूराणि, अत एव तदन्यद्रव्यवासनोत्पादपाटवरहितान्यसबेयखण्डशो भिद्यते, भिद्यमानानि च | सङ्खयेयानि योजनानि गत्वा शब्दपरिणाम विजहति [१७५०], यस्तु महाप्रयत्नो वका, स खल्वादानप्रयत्नेनापि भित्त्वैव गृह्णाति, गृहीत्वा च शब्दपरिणाममपि तेषामत्युत्कटमुत्पादयति, उत्पाद्य च निसर्गप्रयत्नेन भूयो भित्त्वा निसृजति, तानि च तथा निसृष्टानि सूक्ष्मत्वादतिप्रभूतत्वादत्युत्कटशब्दपरिणामत्वाच तदन्यानि बहूनि द्रव्याणि वासयन्ति तदन्यद्रव्यवासकतया षट्स्त्रपि दिक्षु अनन्तगुणवृक्षा परिवर्द्धमानानि लोकान्तमामुवन्ति, शेषं तु तत्पराघातवासितानि द्रव्याणि
*-%A5%
अनुक्रम
॥३५॥
492~
