________________
आगम
(४०)
[भाग-3] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) १
अध्ययनं , नियुक्ति: [४८-५०], भाष्यं H, वि०भा०गाथा , मूलं - गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:।
आवश्यक उपोदाते
प्रत
सूत्रांक
॥६५॥
दीप अनुक्रम
"सकीसाणा पडम, दोच्चं च सणंकुमारमाहिंदा । तचं च बंभलंतग सुक्कसहस्सारग चउत्यि ॥४८॥
वैमानिकाआणयपाणपकप्पे, देवा पासंति पंचमि पुढविं । तं चेव आरणभुय ओहीणाणेण पासंति ॥ ४९॥ नामवधिः एहि हेट्टिममज्झिमगेविला सत्तमि च उवरिल्ला । संभिन्नलोगनालिं, पासंति अणुत्तरा देवा ॥५०॥ गा.४८शक्रश्च ईशानश्च शक्रेशानौ-सौधर्मेशानकल्पदेवेन्द्रौ प्रथमा रक्षप्रभाभिधानां पृथिवीं, पश्यन्तीति क्रियां द्वितीयगा- ४९-५० थायां वक्ष्यति, शक्रशानग्रहणं चोपलक्षणं तेन सौधर्मेशानकल्पनिवासिनो देवाः सामानिकादयोऽपि परिगृह्यन्ते, तेषा-1 मप्यवधिना रत्नप्रभायाः पृथिव्याः सर्वान्तिममधस्तनं भागं यावद्दर्शनात् , द्वितीयां च पृथिवीमित्यग्रतः सम्बध्यते, सनत्कुमारमाहेन्द्रौ-तृतीयचतुर्थकल्पदेवाधिपी, अत्रापीन्द्रग्रहणमुपलक्षणं तेन तत्कल्पनिवासिनः सामानिकादयोऽपि31 प्रतिपत्तव्याः, एवं तृतीयां च पृथिवी ब्रह्मलोकलान्तकदेवेन्द्रोपलक्षितास्तत्कल्पनिवासिनो देवाः पश्यन्ति, शुक्रसहस्रारसुरेन्द्रोपलक्षितास्तत्कल्पनिवासिनश्चतुर्थी (थी) पृथिवीं पश्यन्ति । द्वितीयगाथाव्याख्या-आनतप्राणतकल्पे प्राकृतत्वाद्विभक्तिवचनव्यत्यय इति वचनात् द्वयोरर्थयोरेकवचनं, ततोऽयमर्थः-आनतप्राणतयोः कल्पयोर्देवाः पश्यन्ति पञ्चमी पृथिवी, तामेव आरणाच्युतयोः कल्पयोर्देवा अवधिज्ञानेन पश्यन्ति, स्वरूपकथनमेवेदम्, नतु व्यवच्छेदकमवधिज्ञानस्यैवेह प्रस्तुततया व्यवच्छेद्याभावात् , नवरं तां विशुद्धतरां बहुपर्यायां चेति प्रतिपत्तव्यम् , उत्तरोत्तरदेवानां विमलतरावधिज्ञानसद्भावात् । तृतीयगाथाव्याख्या-लोकपुरुषग्रीवास्थाने भवानि ग्रैवेयकानि विमानानि, तानि च विधा-अधस्तनवेयकानि मध्यमवेयकानि उपरितनप्रैवेयकानि च, तत्राधस्तनमध्यमवेयका आधेये आधारोपचारात् अधस्तनम
Magaahelibrary.org
~152