________________
आगम
(४५)
[भाग-३९] "अनुयोगद्वार”- चूलिकासूत्र-२ (मूलं+वृत्ति:)
.................. मूलं [२६] / गाथा ||१...|| .......... पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित...आगमसूत्र-[४५), चूलिकासूत्र-२] अनुयोगद्वार मूलं एवं हेमचन्द्रसूरि-रचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
[२६]
अनुयोग लिहोमादीनि भावरूपाण्यावश्यकानि भावावश्यकानि कुर्वन्ति तत् कुप्रावचनिकं भावावश्यकमिति स- वृत्तिः मलधा-Iम्बन्धः । तत्र चरकादिखरूपं प्रागेवोक्तम्, इज्याञ्जल्यादिवरूपं तुच्यते-तत्र यजनमिज्या याग इत्यथेस्तदि-15 अनयो रीया ||षयो जलस्याञ्जलिः इज्याञ्जलिः यागदेवतापूजावसरभावीति हृदयम् , अथवा यजनमिज्या-पूजा गायत्र्या
अधिक दादिपाठपूर्वकं विप्राणां सन्ध्यार्चनमित्यर्थः, तम्राञ्जलिः इज्याञ्जलिः, अथवा देशीभाषया इज्येति माता तस्या ॥ २९॥
नमस्कारविधी तद्भक्तः क्रियमाणः करकुड़मलमीलनलक्षणोऽञ्जलिरिज्याञ्जलिः, होमः अग्निहोत्रिकैः क्रियमाणमनिहवन, जपो मनायभ्यासः 'उंदुरुकत्ति देशीवचनं उन्तु-मुख तेन कपा-वृषभादिशब्दकरणमुन्दुरुक देवतादिपुरतो वृषभगर्जितादिकरणमित्यर्थः, नमस्कारो-नमो भगवते दिवसनाथायेत्यादिका, एतेषां बन्दे इज्याञ्जलिहोमजपोन्दुरुकनमस्कारास्ते आदियेषां तानि तथा, आदिशब्दात् स्तवादिपरिग्रहा, एतेषां च चर-1 कादिभिरवश्य क्रियमाणवादावश्यकत्वम्, एतत्कणां च तदर्थोपयोगडादिपरिणामसद्भावात् भाव-1 त्वम्, अन्यच चरकादीनां तदर्थोपयोगलक्षणो देश आगमः देशस्तु करशिरोव्यापारादिक्रियालक्षणो| नोआगमस्ततो देश आगमाभावमाश्रित्य नोआगमत्वमवगन्तव्यं, नोशब्दस्यहापि देशनिषेधपरत्वात्, तस्माचरकादयस्तदुपयुक्ता यथावसरं यदवश्यमिज्याजल्यादि कुर्वन्ति तत् कुमावनिकं भावावश्यक, भावा-| वश्यकशब्दस्य च व्युत्पत्तिद्वयं तथैव, 'से तमि'त्यादि निगमनम् ॥ २६ ॥ उक्तो नोआगमती भावावश्यक-| | दितीयभेदः, अथ तृतीयभेदनिरूपणार्थमाह
॥२९॥
RE
दीप अनुक्रम [२७]
JaEAKI
~69~
