________________
आगम
(४५)
प्रत
सूत्रांक
[१०४]
+
गाथा
॥१-४॥
दीप
अनुक्रम
[१२०
-१२५]
[भाग-३९] “अनुयोगद्वार " - चूलिकासूत्र - २ ( मूलं+वृत्तिः)
मूलं [१०४] / गाथा || १२-१५ ||
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित ... आगमसूत्र -[ ४५], चूलिकासूत्र - [२] अनुयोगद्वार मूलं एवं हेमचन्द्रसूरि-रचिता वृत्तिः
Ja Econ
गात्तिर्यग्भाग एवातिविशालतयाऽत्र प्रधानम्, अतस्तेन व्यपदेशः कृतः, तिर्यग्भागप्रधानो लोकस्तिर्यग्लोकः, उक्तं च- "मैज्झणुभावं खेतं जं तं तिरियंति वयणपज्जवओ। भण्णइ तिरियं विसालं अतो व तं तिरियलोगोन्ति ॥ १ ॥" 'वयणपज्जवओ'ति मध्यानुभाववचनस्य तिर्यग्ध्वनेः पर्यायतामाश्रित्येत्यर्थः । अत्र च जघन्यपरिणामवद्रव्ययोगतो जघन्यतथा गुणस्थानकेषु मिथ्यादृष्टेरिवादावेवाधोलोकस्योपन्यासः, तदुपरि मध्यमद्रव्यवत्त्वात् मध्यमतया तिर्यग्लोकस्य तदुपरिष्टादुत्कृष्टद्रव्यवत्त्वादूर्ध्वलोकस्योपन्यास इति पूर्वानुपूर्वीत्व सिद्धिः, पञ्चानुपूर्वी तु व्यत्ययेन प्रतीतेव, अनानुपूर्व्यां तु पत्रयस्य षड् भङ्गा भवन्ति, ते च पूर्व दर्शिता एव, शेष भावना विह प्राग्वदेवेति । अत्र च कचिद्वाचनान्तरे एकप्रदेशावगाडादीनां असङ्ख्यातप्रदेशावगाढान्तानां प्रथमं पूर्वानुपूर्व्यादिभाव उक्तो दृश्यते, सोऽपि क्षेत्रानुपूर्घ्यधिकारादविरुद्ध एव, सुगमत्वाचोक्तानुसारेण भावनीय इति ॥ साम्प्रतं वस्त्वन्तरविषयत्वेन पूर्वानुपूर्व्यादिभावं दिदर्शयिषुरधोलोकादीनां च भेदपरिज्ञाने शिष्यव्युत्पत्तिं पश्यन्नाह -
अहोलोअखेत्ताणुपुवी तिविहा पण्णत्ता, तंजहा- पुव्वाणुपुल्वी पच्छाणुपुव्वी अणाणुपुव्वी से किं तं पुव्वाणुपुव्वी १, २ रयणप्पभा सकरप्पभा वालुअप्पभा पंकप्पभा
१ मध्यानुमा क्षेत्रं यत् ततिर्यगिति वचनपर्ववात् भण्यते तिर्यग विशालमती या सर्वखोक इति ॥ १ ॥
For&Pase Cinly
••• सूत्रस्य क्रमांकने मुद्रणदोषत्वात् सू० १०३' स्थाने १०४' इति क्रम: मुद्रितं तत् कारणात् अत्र मया अपि १०४' इति लिखितम्
~188~
watyw
