________________
आगम (४३)
[भाग-३६] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:)
अध्ययनं [१२], मूलं [-] / गाथा ||१०|| नियुक्ति: [३२७...]
प्रत सूत्रांक ||१०||
उत्तराध्य. जीवनं, आर्षत्वादिकारः, पठ्यते च-'जायणजीवणोत्ति, इतिशब्दः स्वरूपपरामर्शकः, तत एवंखरूपं, यतश्चैवमतो हरिकेशी
* मह्यमपि ददध्वमिति भावः, कदाचिदुत्कृष्टमेवासौ याचत इति तेषामाशयः स्यादत आह, अथवा जानीत मां याचबृहद्वृत्तिः
यमध्ययनजीविनं-याचनेन जीवनशीलं, द्वितीयार्थे षष्ठी, पाठान्तरे तु प्रथमा, 'इती'त्यस्माद्धेतोः, किमित्याह-शेषावशेषम्उद्धरितस्याप्युद्धरितम् , अन्तप्रान्तमित्यर्थः, लभतां प्राप्नोतु, तपखी-यतिराको वा भवदभिप्रायेण, अनेनात्मानं नम्. १२ निर्शितीति सूत्रद्वयार्थः । एवं यक्षेणोक्ते यज्ञवाटवासिनः प्राहु:
उवक्खई भोयण माहणाणं, अत्तट्टियं सिद्धमिहेगपक्खं ।
न ऊ वयं एरिसमन्नपाणं, दाहामु तुझं किमिहं ठिओऽसि ॥११॥ 'उपस्कृतं' लवणवेसवारादिसंस्कृतं भोयण'त्ति भोजनं माहनानां-ब्राह्मणानां आत्मनोऽर्थः आत्मार्थस्तस्मिन् |भवमात्मार्थिकं, ब्राह्मणैरप्यात्मनैव भोज्यं न त्यन्यस्मै देयं, किमिति ?, यतः सिद्धं-निष्पन्नं 'इह' अस्मिन् यज्ञे एकः तापक्षो-ब्राह्मणलक्षणो यस्य तदेकपक्षं, किमुक्तं भवति ?-यदस्मिन्नपस्क्रियते न तब्राह्मणव्यतिरिक्तायान्यस्मै दीयते,||३६०॥ विशेषतस्तु शुद्राय, यत उक्तम्-"न शद्राय मतिं दद्यानोच्छिष्टं न हविः कृतम् । न चास्योपदिशेद् धर्म, न चास्य | व्रतमादिशेत् ॥१॥" यतश्चैवमतो 'न तु' नैव वयमीरशमुक्तरूपं अन्नं च-ओदनादि पानं च-द्राक्षापानाद्य-18I
दीप अनुक्रम [३६९]
Furammarwata tiwand
mariangtaram.org
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
-~221
