________________
आगम
(४०)
प्रत
सूत्रांक
[-]
दीप
अनुक्रम
[-]
आवश्यक ॥ ३६५॥
[भाग-२९] “आवश्यक ” - मूलसूत्र - १/२ ( मूलं + निर्युक्ति:+वृत्तिः)
अध्ययन [−], मूलं [- /गाथा - ], निर्युक्तिः [८६५ ], भाष्यं [ १५१]
केहिं सो ?, लोएण कहियं जहा एसो पत्थररासी दुज्जोहणेण कओ, ताहे सो अंबाडिओ, ते य अवणिया पत्थरा, तेल्लेण अब्भंगिओ खामिओ य । तस्स किर भगवओ दमदंतस्स दुजोहणे पंडवेसु य समो भावो आसि, एवं कात ॥ अमुमेवार्थ प्रतिपादयन्नाह भाष्यकारः
निक्खतो हत्थसीसा दमदंतो कामभोगमवहाय । गवि रज्जद रत्तेसुं दुट्ठेसु ण दोसमावज ॥ १५१ ॥ ( भा०) व्याख्या -- निष्क्रान्तो हस्तिशीर्षात् नगराद्दमदन्तो राजा कामभोगानपहाय, कामः - इच्छा भोगाः शब्दाद्यनुभवाः कामप्रतिबद्धा वा भोगाः कामभोगा इति, स च नापि रज्यते रक्तेषु न प्रीतिं करोति, अप्रीतेषु द्विष्टेषु न द्वेषमापद्यते, वर्तमान निर्देशप्रयोजनं प्राग्वदिति गाथार्थः । तथा हि-मुनयः खल्वेवम्भूता एव भवन्ति, तथा चाहवंदिजमाणा न समुक्कसंति, हीलिजमाणा न समुज्जलंति । दंतेण चित्तेण चरंति धीरा, मुणी समुग्धाइयरागदोसा
व्याख्या - वन्द्यमानाः 'न समुकसंति' न समुत्कर्ष यान्ति, तथा हील्यमाना 'न समुज्वलन्ति' न कोपानं प्रकटयन्ति, किं तर्हि ? - 'दान्तेन' उपशान्तेन चित्तेन चरन्ति धीराः मुनयः समुद्घातितरागद्वेषा इति गाथार्थः ॥ ८६६ ॥ तथा तो समणो जड़ सुमणो भावेण य जड़ ण होह पावमणो। सयणे य जणे य समो समो य माणाव माणेसुं व्याख्या - ततः 'समणो' त्ति प्राकृतशैल्या यदि सुमनाः, शोभनं धर्मध्यानादिप्रवृत्तं मनोऽस्येति सुमनाः समणोत्ति
१ क सः १, लोकेन कथितं यथेष प्रस्तरशशिर्दुर्योधनेन कृतः, तदा स निर्भसितः ते चापनीताः प्रस्तराः, तैडेनाम्यङ्गितः क्षमित । तस्य कि भग यतो दमदन्तस्य दुर्योधने पाण्डवेषु च समभाव आसीत्, एवं कर्तव्यं ।
For Parts Only
हारिभद्रीयवृत्तिः विभागः १
~ 291~
॥ ३६५॥
ancibrary org
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र -[४०] मूलसूत्र - [०१] आवश्यक मूलं एवं हरिभद्रसूरिरचिता वृत्तिः
