________________
आगम
[भाग-२९] “आवश्यक”- मूलसूत्र-१/२ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:)
अध्ययन [-], मूलं [-/गाथा-], नियुक्ति: [७३८], भाष्यं [१२३...]
(४०)
-ॐॐ
यवृत्तिः
a
भावश्यक- धमित्याह-कर्ता च कारणं, तस्य कार्ये स्वातन्येणोपयोगात् , तमन्तरेण विवक्षितकार्यानुत्पत्तेः अभीष्ट कारणवत्, ततश्च
हारिभद्रीघटोत्पत्ती कुलालः कारणं, तथा करणं च-मृत्पिण्डादि करणं, तस्य साधकतमत्वात् , तथा कर्म च कारणं, क्रियते॥२७८॥ निर्वय॑ते यत्तत्कर्म-कार्यम् ,आह-तत्कथमलब्धात्मलाभं तदा कारणमिति?, अत्रोच्यते, कार्यनिर्वर्तनक्रियाविषयत्वात्तस्योप
विभाग: १ चारात्कारणता, उक्तं च-"निर्वयं वा विकार्य वा, प्राप्यं वा यत्क्रियाफलम् । तत् दृष्टादृष्टसंस्कार, कर्म क र्यदीप्सितम् ॥१॥" इत्यादि, मुख्यवृत्त्या वा सौकर्यगुणेन कर्म कारणं, तथा सम्प्रदानं च घटस्य कारणं, तस्य कर्मणाऽभिप्रेतत्वात्, |तमन्तरेण तस्याभावात् , सम्यक् सत्कृत्य या प्रयलेन दानं सम्प्रदानम्, अत एव च रजकस्य वस्त्रं ददातीति न सम्प-181 दाने चतुर्थी, किं तु ब्राह्मणाय घर्ट ददातीति, तथाऽपादानं कारणं, विवक्षितपदार्थापायेऽपि तस्य ध्रुवत्वेन कार्योपका
रकत्वाद् , 'दो अवखण्डने' दानं खण्डनम् अपमृत्य मर्यादया दानमपादानं, पिण्डापायोऽपि मृदो ध्रुवत्वादपादानतेति, 18 सा च घटस्य कारणं, तामन्तरेण तस्यानुत्पत्तेः, तथा सन्निधानं च कारणं, तस्याधारतया कार्योपकारकत्वात् , सन्निधीयते |
यत्र कार्य तत्सन्निधानम्-अधिकरणं, तच्च घटस्य चक्र, तस्यापि भूः, तस्या अप्याकाशम्, आकाशस्य त्वधिकरणं, नास्ति, स्वरूपप्रतिष्ठितत्वात् , घटस्य चेदं कारणम् , एतदभावे घटानुत्पत्तेरिति गाथार्थः ॥ उक्तं द्रव्यकारणम् , इदानीं | भावकारणप्रतिपादनायाह
२७८॥ दुविहं च होइ भावे अपसत्य पसत्थगं च अपसत्थं । संसारस्सेगविहं दुविहं तिविहं च नायव्वं ॥ ७३९ ॥ व्याख्या-भवतीति भावः, स चौदयिकादिः, स एव कारणं संसारापवर्गयोरिति भावकारणं, तत्र 'द्विविधं च द्विप्र
tandinaryom
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र-[४०] मूलसूत्र-[१] आवश्यक मूलं एवं हरिभद्रसूरिरचिता वृत्ति:
~117~
