________________
૭૦,
ગાંધીજીએ આ અંગે આપણને એક શબ્દ આપે છે તે છે ગીતાને નિષ્કામ કર્મવેગ. કંઈપણ બદલાની આશા વગર જે કાર્ય કરવામાં આવે છે તે ધર્મ છે. 2. કવિવર્ય શ્રી અમરચંદજી મહારાજ સાહેબે આ અંગે એક સુંદર દાખલો આપે છે –
એક ગામમાં તેઓ વિરાજતા હતા, ત્યાં એક ઘરમાં આગ લાગી. ઘરનાં લોકોને મદદ કરવા સહુ બૂમાબૂમ કરવા લાગ્યા. પણ ત્યાં ઊભા-ઊભા અંદરવાળા માટે સહાનુભૂતિ દર્શાવવા લાગ્યા. કેટલાક ધૂળ અને પાણી બંટતા રહ્યા. પણ, કોઈને એમ ન સૂઝયું કે અંદર જઈને જે લોકો સપડાયા છે તેને બચાવવા.
તે વખતે એક જૈન યુવાન ત્યાં આવ્યો. અંદરવાળાની ચીસ સાંભળીને તેણે લાંબો પહોળો વિચાર કર્યા વગર અંદર ઝંપલાવ્યું. તેણે પિતાના શરીરની ફિકર કર્યા વગર એક પછી એકને બહાર કાઢવા શરૂ કર્યા. તે પણ ખૂબ દાઝી ગયે હતો. તેને તરત હોસ્પીટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો.
કવિ મહારાજશ્રી તેને દર્શન દેવા ત્યાં ગયા. માંગલિક સંભળાવીને પૂછયું: “તમે જે વખતે તે ઘરના બળતા લોકોને કાઢવા ગયા હતા તે વખતે તમારા મનમાં શું ભાવના હતી ? શું તમને તમારા શરીરની કે કુટુંબની ચિંતા નહોતી થઈ?”
યુવકે કહ્યું: “ આવી કશી ભાવના તે વખતે મારા મનમાં ન હતી. તે દુઃખ જોઈને મારાથી રહેવાયું નહીં એટલે મારું કર્તવ્ય સમજી મેં તે ઝંપલાવ્યું હતું!”
શું એવી ભાવના હતી કે મને આ લોકોમાં પ્રતિષ્ઠા મળશે કે પરલોકમાં સ્વર્ગ મળશે.” કવિ મહારાજશ્રીએ પૂછયું. - “અંતકરણને આવેગ હતું અને હું બચાવવા અંદર ગયા હતા. - આ હતું. ધર્મકાર્ય ! જેમાં કીપણુ આકાંક્ષા. વગર ધમનું
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com