________________
–જે જુનું છે તે બધું સારું નથી તેમજ નવીન છે તે બધુ નિર્દોષ છે, એમ પણ નથી. સત્ય સંશોધક બન્નેની પરીક્ષા કરી એકને આશ્રય લે છે, પણ મૂઢ લકે બીજાની બુદ્ધિએ ચાલે છે.
જે લેક વેદોને પ્રાચીન કહીને તેના રચયિતા સંબંધે ખબર ન હોવાથી તેને અપૌરુષેય (પુરૂષકૃત નહીં) માને છે તેમજ તેને એ કારણે સાચા માની લે છે અને બીજાનાં શાસ્ત્રોને ખોટાં માને છે ત્યાં શાસ્ત્રમૂઢતા આવે છે.
વેદ અંગે ગીતામાં કહ્યું છે. यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदंत्यविपश्चितः वेदवादरताः पार्थ । नान्यदस्तीति वादिन । कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफल प्रदां भोगैश्वर्यप्रसकतानां तयापहूतचेत साम् ॥
જે બુદ્ધમૂહ લોકો ભોગ અને ઐશ્વર્યમાં આસકત થઈ, કામપરાયણ સ્વર્ગ લોભી વેદવાદી બનીને બીજા લોકોને ખેંચવા માટે લેભાવનારી વાણી બોલે છે અને કહે છે કે વેદ સિવાય અન્ય સત્ય જ નથી, તેમની બુદ્ધિ સમાધિ મેળવી શકતી નથી.”
એને અર્થ એ નથી કે વેદોમાં સત્ય નથી કે આગામોમાં સત્ય નથી, પણ તેને વિવેકબુદ્ધિએ દ્રવ્ય, ક્ષેત્ર, કાળ, ભાવ પ્રમાણે ગ્રહણ કરવાં જોઈએ.
(૩) ભાષામહ: શાસ્ત્રમૂઢતાનું ત્રીજું કારણ ભાષામોહ છે. જેને પ્રાકૃત ભાષામાં, બૌદ્ધો પાલી ભાષામાં, મુસલમાને અરબી ભાષામાં, ખ્રિસ્તીઓ લેટિન કે હિબ્રુ ભાષામાં, હિંદુ સંસ્કૃત ભાષામાં લખાયેલાં શાસ્ત્રોને જ સાચાં કહે અને બાકીનાને ખોટાં કહે, તે બરબર નથી.
ભાષા તો ભાવોને વ્યક્ત કરવાનું સાધન છે. સત્યાર્થી સાધક સત્ય ગમે તે ભાષામાં મળે તેને મેળવી લેશે. સત્યાર્થી કે સમદષ્ટિ માટે બધાં શાસ્ત્રો મિથ્યા કહેવાતાં શાસ્ત્રો પણ સમ્યક છે પણ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
