________________
૧૪૧
દષ્ટિએ મહા નચિંતપણું કે પીઠબળ તેનું સદ્ધર ગણી શકાય. જીવનની જરૂરતને માલ તે જ બનાવે છે. લોકો સરળ છે અને શ્રમજીવીઓ છે. એટલે લોકશાહી સમાજવાદને ટકાવી રાખવો હોય તે ગામડાના સંગઠનો નૈતિક ભૂમિકાએ થાય એ જરૂરી છે.
આ ગામડાનું અનુસ ધાન રાજ્ય સંસ્થા સાથે કરવાનું છે. એટલે રાજ્ય સંસ્થા તરીકે કોંગ્રેસને લીધી છે. અને વિશ્વના પ્રશ્નો માટે “યૂને ને. લેવામાં આવી છે. હવે આ અનુબંધ વિચારધારા પ્રમાણે બન્નેને લોકસંગઠન અને રાજ્ય સંસ્થાને--અનુબંધ જોડવાને છે, તે એ કાર્યને ગતિ કોણ આપે ? એનો સીધો ઉત્તર એ જ છે કે લોકશાહીમાં તે લોકો જ ગતિ આપે. લોકો વધારે પડતા ગામડાંઓમાં છે. એટલે ગામડાં જ તેને ગતિશીલતા આપી શકશે. પણ ખૂબીની વાત એ છે કે તેમ બનતું નથી. એનું કારણ એ છે કે લોકોની સંખ્યા વધારે છે; પણ તે સંગઠિત ન હોઈને તેની અસર પડતી નથી. એટલે જ ગ્રામસંગઠને ઊભાં કરવાની જરૂર છે. પાંચ વધારે કે હજાર?
એક દાખલો આપું! આ તે સમજવા માટે છે. એકવાર સવાલ આવ્યો કે પાંચ વધારે કે સોળસે વધારે? આમ તે સંખ્યાની દષ્ટિએ સોળસો વધારે લાગે છે પણ વાસ્તવમાં પાંચ વધી જાય છે.
એકવાર સોળસો માણસની વસતિવાળા ગામમાં ધાડ પડી. આખા ગામને પાંચ લુંટારાઓ તૂટી ગયા. એમની પાસે શસ્ત્રો હતાં તે કરતાં ગામમાં વધારે હતાં. સંખ્યા વધારે, શો વધારે તે છતાં ય તેઓ હાર્યા, એનું કારણ શું! કયું તત્ત્વ ખૂટયું ? તેની કડી મળી ગઈ કે પેલા પાંચ કડી બનીને આવ્યા હતા. પાંચ એકડા ભેગા થાય એટલે ૧૧૧૧૧ અગ્યાર હજાર એકસો અગ્યાર થાય. પેલા ગ્રામવાળા બધા જુદા જુદા હતા. બોલો કોણુ વધે? બીજી વાત એ હતી કે પેલા પાંચમાંથી એક ઉપર ઘા પડે તે બીજે ઝીલે. ગામડાવાળામાં કોઈ પર ઘા પડે તે બીજા
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
