________________
અનુબંધ વિચારધારા અને ગ્રામસંગઠિત મુનિશ્રી સંતબાલજી]
[ ૨૯-૯-૬૧
અનુબંધ વિચારધારામાં લોકસંગઠનનું સ્થાન, એના અન્વયે ગામડું અને ગ્રામસંગઠન અંગે પ્રારંભિક વિચાર થઈ ચૂક્યો છે. ગામડામાં ખૂબીઓ ક્યાં છે. અને ખામીઓ ક્યાં છે તેની પણ વિચારણું થઈ ચૂકી છે. આજે ગ્રામસંગઠને કરવામાં કઈ કઈ વસ્તુ જેશે અને કા મસલો ત્યાં છે તે જોઈએ ગ્રામસંગઠન શા માટે?
એ અંગે ગાંધીવિચાર પ્રમાણે આપણે જોઈ શક્યા કે લોકશાહી સમાજવાદ માટે જે પાયો છે તે ગામડું છે. તેની અંદર આપણી સંસ્કૃતિનાં ઊંડા મૂળ પડયાં છે. ગામડાનું મહત્ત્વ ચાર બાબતોને લીધે છે –(૧) જનસંખ્યા (૨) જરૂરતનું ઉત્પાદન (૩) શ્રમને આનંદ (૪) સરળતા.
આ ચારેય બાબતો શહેરમાં જોવા નહીં મળે. આજે શહેર વિજ્ઞાન અને આધુનિકતામાં તેમ જ કેટલીક બીજી બાબતમાં આગળ છે પણ સ્વરાજય આવ્યાના પંદર વર્ષ પછી પણ ત્યાં પશ્ચિમનો પવન વધારે જોરથી ફૂંકાઈ રહ્યો છે. ગામડાંમાં પણ છે કે એની થોડી ઘણી અસર પહોંચી છે પણ હજુ ત્યાં પૂર્વની અસર ઊંડી છે. જનસંખ્યાની
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
