________________
૧૦૨
તેઓ બ્રિટીશ રાષ્ટ્ર સમૂહ, યૂને અને અન્યત્ર ભારતનું નામ ઊંચું કરી શકાય છે.
આજે ઇતિહાસ ઝપાટાબંધ બદલાઈ રહ્યો છે. જગત એ ઝંખી રહ્યું છે કે માનવના હાથે રચાયેલ શસ્ત્રો વડે માનવ વિનાશ કઈ રીતે અટકે અને તે માટે તેને કઈ એવી પ્રેરણા કે નેતૃત્વની જરૂર છે જે અહિંસા અને શાંતિ તરફ બધાં રાષ્ટ્રને વાળી શકે.
સારા નશીબે ભારત એવા રાષ્ટ્ર તરીકે દાવો કરી શકે છે અને તેની પાસે કેંગ્રેસ જેવી એ રીતે ઘડાયેલી રાજ્ય સંસ્થા છે. વિશ્વના તમામ લોકો ઉપર ભય ઝઝૂમતો હોય ત્યારે કેવળ આપણા પિતાના જ લોકોને પોતાના પ્રાંતના અને તેમાં પણ જિલ્લાને વિચાર ન થઈ શકે. એટલે જ રાજકારણ અને તેનું પ્રતિનિધિંત્ય કરતી સંસ્થાને અનુબંધમાં સ્થાન આપવામાં આવેલ છે. આ સંસ્થા રૂપે કોંગ્રેસને મહત્વ આપવાનું એટલા માટે જ જરૂરી છે. તેને મળેલી પંડિતની નેતાગીરીએ વિશ્વને ઘણું વસ્તુઓ આદર્શ રૂપે ભેટ કરી છે. પંચશીલના પાંચ સિદ્ધાંત,
એશિયા, આફ્રિકાના સંબંધોમાં સુધાર; એશિયા આફ્રિકા અને અમેરિકાના સુધરતા સંબંધ. આ બધી બાબતે મહત્વની ઐતિહાસિક સિદ્ધિઓ છે. એક રીતે કહીએ તે જગતની પ્રજાના સુધરતા સંબધોના માર્ગદર્શક રૂપે ભારત રહી શક્યું છે તે કોંગ્રેસ અને તેની વિદેશનીતિને આભારી છે. બીજી કઈ સંસ્થા?
ઘણા કહેશે કે શા માટે અનુબંધમાં કેવળ કોંગ્રેસને મહત્વ આપે છો ? અનુબંધ વિચારધારામાં તો પ્રજાના હિત માટે, તેને ધર્માનુલક્ષી બનાવતી કોઈ પણ રાજ્ય સંસ્થાને વિચાર કરવામાં આવ્યો છે અને તેને એ વિચારધારાનાં અંગ રૂપે ગણવામાં આવી છે. આવી રાજકીય સુસંસ્થા આજે કઈ છે?
સામ્યવાદીઓને ભારતના લોકોની કંઈ પડી નથી. તેઓ હિંસા અને ખૂનામરકી તેમજ ભાંગફમાં માને છે. તેમજ તેઓ ભારતની
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
