________________
અને શિકાર વગેરેથી પોતાનું ગુજરાન કરનારા અસ્થિરવાસી (નેમેડ ) હતા. ભટકતું જીવન કંઇક વર્ષો સુધી કાઢતા ધીમે ધીમે તેઓ ખેતી શીખ્યા. આ મત પણ કલકલ્પિત છે. સ્વરાથી એક આવો મત ઊભું કરી સાબીત ન થયા છતાં સિદ્ધ થયે માનવો એ ઐતિહાસિક સત્યની શોધ ન કહેવાય. •
આર્યોનું પ્રાચીનતમ લખાણ-મનુષ્યજાતનું જ કહે તે ચાલેગાવે છે. તેને બારીકાઈથી નહિ પણ ઉપરઉપરથી જોવામાં આવે તે પણ સ્પષ્ટ દેખાય છે કે આર્યાવર્ત ના આર્યો અનાદિ કાળથી ખેતી કરતા આવ્યા છે અને તેઓ અસ્થિરવાસી હોવાને બીલકુલ પુરાવા જણાતો નથી. “ પાસાથી રમવું નહિ; તારી જમીન ખેડ, ખેતીના ઉત્પન્નથી જે ધન પ્રાપ્ત થાય છે તેને ભાગવવામાં આનંદ શોધ; કારણ કે ખેતીથી જ પશુએ વૃદ્ધિ પામશે, ખેતીથી જ સ્ત્રીપુત્રાદિનું સંસારસુખ પ્રાપ્ત થશે. આ મને ખુદ સવિતાનારાયણે કહ્યું હતું.” (નં. ૧૦૪-૧૩, ગવેદ.) ખેતીને વખાણતાં, અન્ન તથા વરસાદની પ્રાર્થના કરતાં, સારા પાક માટે યાચના કરતાં આવાં એક નહિ પણ અનેક વાળે છે. આ ખેતી કરતા એટલું જ નહિ, પણ તે તેમને બહુ પ્રિય હતી. અનાજ તેઓ ખાતા. એટલું જ નહિ, પણ તેઓની યજ્ઞાદિ ક્રિયાઓમાં પણ યવ વગેરે ધાન્યને કાયમ ખપ પડત. રુદ્ધ તથા અગ્નિને • ક્ષેત્રપતિ ' Rા છે. બાગવેદના ૪-૫૭-૭, ૪-૫૭-૮,. ૧૦-૧૧-૨ વગેરે ઘણું કે ખેતી સંબંધી જ છે. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, wrnatumaragyanbhandar.com
