Page Text
________________
ર૭૪
શુભસંગ્રહ-ભાગ પાંચમો અંગદ્વારા સંપાદિત હોતા હૈ. ઇસકે બાદ સમાધિ હતી હૈ. સમસ્ત કલ્પનાઓ સે સર્વથા રહિત હે કર કેવલ સ્વરૂપ મેં હી સ્થિત રહને કે સમાધિ કહતે હૈ. યહ સમાધિ, ધ્યાન કે દ્વારા પ્રાપ્ત હતી હૈ. .
સમાધિ કે અનંતર ભગવત્સાક્ષાત્કારરૂપ વિજ્ઞાન સે હી પરબ્રહ્મરૂપ પ્રાપ્ય વિષય કી પ્રાપ્તિ હતી હૈ. અબ પૂર્વોક્ત વિવિધ ભાવના સે અતીત પરમાત્મા હી પ્રાપ્ત હતા હૈ. મુક્તિ મેં ક્ષેત્રજ્ઞ કારણ ઔર જ્ઞાન કરણ હૈ; ઇન દોને કે દ્વારા હી મુક્તિ પ્રાપ્ત હોતી હૈ. મુક્ત હોતે હી છવા કૃતકૃત્ય હે કર જન્મમૃત્યુ સે દૂટ જાતા હૈ; પરમાત્મા કી ભાવના મેં વિભેર જીવ પરમાત્મા કે સ્વરૂપ કે પ્રાપ્ત હો જાતા હૈ. જીવ કે અજ્ઞાન સે હી ભેદજ્ઞાન હુઆ કરતા હૈ. સમસ્ત પદાર્થો કે ભેદજનક જ્ઞાન કે સંપૂર્ણ રૂપ સે વિનાશ હે જાને પર આત્મા ઔર બ્રતા કે ભેદ કી ચિંતા કૌન કરે? હે ખાંડિયે! યહી યોગ છે. ઈસીકે જાન કર મનુષ્ય પરમાત્મા કી પ્રાપ્તિ કે લિયે પ્રયાસ કર સકતા હૈ. મને સંક્ષેપ ઔર કુછ વિસ્તાર સે યહ મહાગ આપકે બતલાયા. અબ કહિયે, મુઝે ઔર ક્યા કરના હેગડા ?
ખાંડિક્યને કહા- મહાભાગ! આપને મુઝે યહ મહાગ બતલા કર સબ કુછ દે દિયા હૈ. આજ આપકે ઉપદેશ સે મેરે ચિત્ત કી સભી મલ નષ્ટ હો ગયા! ઇસમેં કાઈ સંદેહ નહીં કિ મેં જે યહ “મેરા’ મેરે” કહતા હું સ સર્વથા મિથ્યા હૈ. મૈ ઔર મેરા કે દ્વારા વ્યવહાર હતા હૈ પરંતુ વાસ્તવ મેં યહ અવિદ્યા હી હૈ. પરમાર્થ વાણી કે અગોચર હેને સે જબાન કી ચી જ નહીં હૈ. હે કેશિવજ! આપને મુઝકે મુકિત દેનેવાલા યહ મહાયોગ બતલા કર મેરા બહુત હી ઉપકાર કિયા હૈ, અબ આપ અપને ક૯યાણ કે લિયે ઘર પધારિયે!
તદનંતર કેશિધ્વજ ખાંડિક્ય કે દ્વારા પૂજિત હો કર અપને ઘર લૌટ આયે. ખાંડિક્ય ને યમનિયમાદિ કી સાધના કે દ્વારા પરમાત્મા મેં ચિત્ત લગા કર અંત મેં નિર્માલ પરબ્રહ્મ કે પ્રાપ્ત કિયા. ઇધર કેશિવજ ભી ભોગ કે દ્વારા અદષ્ટ કા ક્ષય કર કે નિષ્કામ કર્મ કરતે થે નિર્મલચિત્ત હે કર પરમસિદ્ધિ કે પ્રાપ્ત હો ગયે !
(કલ્યાણ” ના એક અંકમાંથી)
१०७-तव चरण-पद्म
વિશ્વાત્મન ! મેં આપકે ચરણ-કમલ પર અપને તુચ્છ પ્રેમપુષ્પ ચઢા રહા હૂં. ઔર હે પ્રભો ! આપણે કેવલ એક હી વરદાન માંગતા દૂ-નાથ ! મુઝે સ્મૃતિ કા ઉપહાર દીજિયે.
સ્વપ્નજગત કે સારન્ય છાયારૂપ કે સમાન હમ વિસ્મૃતિ મેં ભટક ૨; હૈ.
ઇતિહાસ કે પ્રભાત-કાલ મેં હમારે પુણ્યાત્મા ઋષિ કે અંતઃકરણ મેં આપકે અધ્યાત્મજ્ઞાન કા ઉદય હુઆ થા. ઇસી જ્ઞાન ને ભારત કે શક્તિશાળી બનાયા થા. ઇ ની જ્ઞાન કે વિરુદ્ધ હમને પાપ ઓર અન્યાય કિયા હૈ. ઇસી કારણ હમ વિરોધ ઓર પ્રેમભાવ સે ગ્રસિત હૈ. ભાઈ ભાઈ સે લ કર રહા હૈ, મિત્ર મિત્ર કા તિરસ્કાર રહા હૈ.
હે નાથ ! હમારે શ્રદ્ધાભાજન ભગ્ન-રાષ્ટ્ર કે ઈસ અજ્ઞાનાંધકાર મેં હમેં અપને પ્રાચીન જ્ઞાન કી સ્મૃતિજ્યોતિ પ્રદાન કીજિએ, જિસસે હમ સબ રાષ્ટ્ર, સબ જાતિય ઔર સબ ધર્મો મેં આપકે દર્શન કર સકે; જિસસે હમ સત્ય ઔર પ્રેમ સે આપકી ઉપાસના કર સકૅ; ઔર અપને ઋષિયાં કી પ્રતિભા સે પ્રેરિત હો કર એક બાર ફિર સારા ભારત સંત્રસ્ત-સંસાર કા દુઃખ દૂર કરને ઔર ઉસે સહાયતા પહુંચાને કે લિયે–અપને ઉદ્દેશ્ય કે સાર્થક બનાને કે નિમિત્ત–અગ્રસર હો જાવે.
(ચૈત્ર-૧૯૮૫ ના “ત્યાગભૂમિ”માં લેખકઃ-વેણીમાધવ અગ્રવાલ)
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034614 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 05 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1930 |
| Total Pages | 400 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 22 MB |