Page Text
________________
દાનવીર ભામાશાહ
જબ વહ પત્ર દરબાર મેં પઢ કર સુનાયા ગયા તે સબકે સબ મારે ખુશી કે કૂલ ઉઠે, ૫રંતુ બીકાનેરનરેશ પૃથ્વીરાજ કો ઇસસે બડી વેદના હુઇ. વે અકબર કે દરબાર મેં રાજનૈતિક કૈદી અવશ્ય થે; પરંતુ ઉનને અપના સ્વતંત્ર આત્મા નહીં બેચ દિયા થા. વે પ્રતાપ મેં બડી શ્રદ્ધા ઔર ભક્તિ રખતે થે; અકબર સે બોલે “જહાંપનાહ ! યહ પ્રતાપ કે બદનામ કરને કે લિયે કિસી બરી કી કરતૂત માલૂમ હોતી હૈ. મેં અછી તરહ જાનતા હૂં કિ પ્રતાપ આપકા
જાને પર ભી આપ સે સંધિ ન કરે ગે. યદિ આજ્ઞા હો તે વાસ્તવિક બાત કા પતા લગાને કે લિયે મેં ઉનકે એક ગુપ્ત પત્ર લિખું.”
અકબર કી અનુમતિ લે બીકાનેરનરેશ ને રાણું કે પાસ ઓજસ્વિની ભાષા મેં રગ રગ મેં ખૂન દૌડા દેનેવાલા એક પત્ર લિખ ભેજા. ઉહેને પત્ર ભેજને કા કારણ અકબર કે અસલી ઘટના કા પતા લગા લેને કા બતાયા થા; પરંતુ વાસ્તવ મેં વે પ્રતાપ કે પ્રતિજ્ઞા પર દઢ રહને કે લિયે ઉત્સાહિત કરના ચાહતે થે.
પૃથ્વીરાજ કે પત્ર ને એક અદભુત કાર્ય કિયા. ઉસને રાણું કે રક્ત મેં ફિર સે બિજલી સી દૌડા દી. વે અપને કિયે પર પછતાને લગે ઔર પુનઃ કટિબદ્ધ હુએ; પરંતુ વર્ષે સે લડત લડતે ઉનકે પાસ કુછ ન રહા થા. સેના બટેરને કે લિયે ન ધન હી થા ઔર ન ખાને કે લિયે અન. અતઃ મેવાડ મેં રહ કર આત્મ-રક્ષા અસંભવ જાન ઉહને અરાવલી પર્વત પાર કર સિંધુ નદી કે કિનારે સગડી મેં જા કર રાષ્ટ્રીય ઝંડા ગાના નિશ્ચય કિયા. પ્રતાપ સ્ત્રી, બચ્ચે
ઔર સરદારે કે સાથ રવાના હુએ. ભક્ત ભીલો ને ભી સાથ ન છોડી. અરાવલી કી ચોટી પર પહુંચ કર ઉન્હે પરમ પુનિત ચિત્તૌડ દુર્ગ કે દર્શન હુએ. દુર્ગ કે દેખતે હી રાણુ કા હદય ભર આયા. ઉન્હને શોકભરી સ્વાસે લીં–“હા, યારે ચિતૌડ! ક્યા મેં ઈસ જન્મ મેં તેરા ઉદ્ધાર ન કર પાઉંગા ? હા, પુણ્ય-ભૂમિ મેવાડ! ક્યા મં વિધર્મિ સે તુઝે ન બચા સગા? ઈસ પ્રકાર પ્રતાપ કે હદય કે બડી વેદના હુઇ. વે ખિન્ન-હૃદય માતૃ-ભૂમિ કે પ્રણામ કર આગે બઢે. મારવાડ કી મઝ-ભૂમિ તક હી પહુંચ પાયે થે કિ એક ઐસી ઘટના હુઈ જિસસે ઉન્હેં અપને વિચાર બદલના પડા.
પ્રતાપ કે સ્વદેશ છોડને કા સમાચાર મેવાડ કે કેને કેને મેં ફેલ ગયા થા, મેવાડ કા બચ્ચા બચ્ચા ઉનકે વિયેગ સે દુઃખી થા. વૈશ્ય-કુલ-ભૂષણ, રાજ્ય-શેઠ ભામાશાહ તે ઇસ સમાચાર કે પા કર વ્યાકુલ હો ઉઠે, રાષ્ટ્ર ઔર દેશ કી દયનીય દશા દેખ વે રે પડે ઔર વિચારને લગે–“રાણું તો હમારી ખાતિર રાતદિન નંગે ઘેર પહાડી પહાડી ઘૂમેં, ભૂખે મરેં ઔર હમ ચેન સે બડે રહે, આનંદ કરે, ધન ન હોને સે ધર્મ ઔર માતૃ-ભૂમિ કી રક્ષા કે લિયે વે સેના ન જુટા સકેં ઔર હમ ધનપતિ દેશ કી સંપત્તિ પર પડે પડે અંગડાયા કરે. દેશ કે સંકટ મેં ઔર ભૂખે મરતે દેખ કર ભી હમ ગુલ છ ઉડાયા કરે, ક્યા અધિકાર હૈ કિ હમ દેશ કી સં
પ્રકાર દાવ કર બેઠે રહેં ઔર દેશ કા સ્વામી દર દર કા ભિખારી તરસે. હમારે હી લિયે તે રાણું ઈતના દારુણ દુઃખ ભોગ રહે હૈ, ધિક્કાર હૈ હમેં ઔર હમારે ધનવાન હોને કે. યદિ યહ ધન દેશ કે હી કામ ન આયા તે કિસ કામ કો!”
ભામાશાહ સે ન રહા ગયા, તે કેવલ અપની હી સંચિત સંપત્તિ નહીં, અપને પૂર્વજો કા કમાયા હુઆ સારા ધન ભી લે કર પ્રતાપ કે પદપંકજે' મેં, સ્વતંત્રતા કી વેદી પર ચઢાને કે રવાના હુએ. યહ ધન ઈતના થા જિસસે ૧૨ વર્ષ તક મેવાડ કે સ્વામી ૨૫૦૦૦ સિનિક ૨ખ સકતે થે.
મંત્રી પ્રવર ભામાશાહ મારવાડ કી મભૂમિ મેં રાણું સે મિલે ઔર પ્રણામ કર સવિનય પ્રાર્થના કી. “નાથ ! આપ ઇસ દેશ કો સુના છોડ કર ન જાયેં. માતૃ-ભૂમિ આપકે બિના બિલખતી હૈ, ચિતૌડ કા દુર્ગ વિગ મેં રોતા હૈ, પ્રભો ! હમેં અનાથ ન કરે, હમ આપકે હૈ, હમારા શરીર આપકા હૈ ઔર હમારી સંપત્તિ આપકી છે. યદિ આપ સમુચિત ધન ન હોને
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034613 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1929 |
| Total Pages | 416 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 24 MB |