Page Text
________________
ગોસ્વામી તુલસીદાસજી ઔર વિરરસ કુછ શર્મ નહીં ! સમય કી બલિહારી હૈ !!!
૫-સુગ્રીવ સે મૈત્રી ઔર બાલિવધ વિરે ક વીર કી જરૂરત હોતી હૈ. વીર મખમલ કે ગદ્દોં પર નહીં કંકડે પર પલતે હૈ. અર્વાચીન ઈતિહાસ મેં ભી ગુરુ ગોવિંદસિંહ ઔર શિવાજી કે ગરીબ કિસાન ને હી અપને સિર દે કર સ્વદેશ ઔર સ્વધર્મ કી રક્ષા કરને મેં સફલ કિયા થા. પ્રતાપ કે ભીલ ને સહારા દિયા થા.
| રામ ને, અયોધ્યા છેડતે હી, સબસે પહલે નિષાદરાજ સે ભેટ કી–હદય સે હૃદય મિલાયા, ગૃધ્રરાજ જટાયુ કી તો અંત્યેષ્ટિ ક્રિયા ભી-પિતા કે સમાન અપને હાથ કી! ક્યા કોઈ અપને વીરાં કા સંમાન કરેગા? ઐસે હી સ્વામી કે ઈશારે પર વીર અપને પ્રાણ ન્યૌછાવર કરતે હૈ.
અબ શ્રીરામ કે કુછ ફૌજ કી જરૂરત થી-લંકા પર ચઢાઈ કરની થી. સબસે પહલે તે સીતા કા પતા લગાના થા, જે કિસી વિશિષ્ટ સહાયતા કે બિના હે નહીં સકતા થા. રામ ને રાજા બાલિ કે છેડ કર દુ:ખી સુગ્રીવ સે મિત્રતા કી, આપસ મેં એકદૂસરે કે દુઃખ-સુખ સે પરિચિત હુએ, સુગ્રીવ ને કહા –“સુનહુ રઘુવીરા” “તજહુ સેચ મન આનહુ ધીરા. »
કયોંકિ –“સબ પ્રકાર કરિહસું સેવકાઈ, જેહિ વિધિ મિલિહિ જાનકી માઈઝ શ્રીરામ ને ભી કહા, સુગ્રીવ ! મેં તેરા કંટક જરાસી દેર મેં દર કર દૂગા –
સુનું સુગ્રીવ માહિહં, બાલિહિ એક હિ બાન;
બ્રહ્મ સક સરનાગત, ગયે ન ઉવરહિ માન.” ઔર કયા! ફિર રામ-પ્રતિજ્ઞા ઠહરી. જો કહ દિયા, કહ દિયા-રામ તિમિમારતે, ઉસ બાલિ કે યહ એક બાણું સે મારને કી પ્રતિજ્ઞા હૈ, જિસને રાવણ કે ભી નાક મેં દમ કર દી થી, ઉસ રાવણ જિસને ત્રિલોકી કમ્પા દી થી. પ્રતિજ્ઞા કે અનુસાર બાલિ કે મારા–એક હી બાણું સે મારા, મરતે સમય બાલિ કહતા હૈ:
“મેં વેરી સુગ્રીવ પિયારા, કારણ કવન નાથ મેહિ મારા કયોંકિ -“ધર્મ હેતુ અવતરેઉ ગોસાઈ પરતુઃ—મારેઉ માહિ વ્યાધ કી નાઈઝ
રામ ને વૃક્ષ કી ઓટ મેં છિપ કર મારા થા. બાલિ ઉસી બાત કે કહ રહા હૈ, ધર્મવીર શ્રીરામ ઉત્તર દેતે હૈ –
અનુજબધું ભગિની સુતનારી, સુનુ શઠ યે કન્યા-સમચારી;
ઈહુહિં કદષ્ટિ વિલકઈ જઈ, તાહિ બધે કશુ પાપ ન હોઈ ઠીક હૈ જે એસા પાપી હૈ ઉસે છલ સે, બલ સે, કિસી ભી તરહ માર દો, પરમ ધર્મ હૈ. સુંદર ઉત્તર હૈ. ઉત્તર ક્યા હૈ, ધર્મશાસ્ત્ર કા સાર હૈ.
આગે ક્યા હોતા હૈ. રામ ને સુગ્રીવ કો રાજા બનાયા, આપ પ્રવર્ષણ પર્વત પર કુટી બના કર વર્ષ બિતાને લગે. સુગ્રીવ રાજ્ય પા કર ઈન્દૌરનરેશ સર તુક કી તરહ એશો-આરામ મેં મસ્ત
ગયે. ફિર થા કિસી દુઃખિયા કી સુધ રહતી હૈ ! કઈ મહીને બીત ગયે, સુગ્રીવ ને ખબર હી ન લી, તબ તે શ્રીરામચંદ્ર કે ક્રોધ આયાઃ-! ઈસકી તો યહ પ્રતિજ્ઞા થી, કિ મૈં સીતા કે ટૂંઢને મેં અપના સબ કુછ લગા હૂંગા; પર રાજ્ય પા કર યહ ઐસા મદમસ્ત હે ગયા હૈ કિ કુછ ખબર હી નહીં રહી; તો ફિર બસ-અબ સુગ્રીવ કી ભલાઈ નહીં હૈ–”
જેહિ સાયક મારા મેં બાલી, તેહિ સર હતઉં મૂઢ કહું કાલી.” લમણુછ કે તે જરા સે ઈશારે કી દેરી રહતી હી થીઃ
લછિમન કેધવંત પ્રભુ જાના, ધનુષ ચઢાઇ ગહે કર બાના” રામ ને સમઝા કિ લક્ષ્મણ તે જ કર એકદમ પ્રલય કર દેગા. ક્રોધ ઈસકે સંભાલે ન સંભલેગા. ઉન્હોને તુરંત સાફ કર કે કહા –
“ભય દિખાઈ લ આવહુ, તાત! સખા સુગ્રીવ,” ભાઈ! સુગ્રીવ મિત્ર હે ચૂકા હૈ. ઉસે કેવલ ભય દિખા કર લે આઓ-ધનુષ ડરાને કે લિયે
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034613 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1929 |
| Total Pages | 416 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 24 MB |