Page Text
________________
ગોસ્વામી તુલસીદાસજી આર વીરરસ કૈસે વિરચિત શબ્દ હૈ! દેવતા હો, રાક્ષસ હે, બરાબરી કે બલ કા હો અથવા અધિક બલશાલી હો; યદિ વહ રણ મેં હમેં લલકારેગા, તે આનંદ સે લડેંગે, ફિર ભલે કાલ હી કય ન હૈ ! યે હૈ ક્ષત્રિયહુદય સે નિકલે હુએ શબ્દ. “ગવ” સંચારી ભાવ સે પુષ્ટ શ્રીરામ કા “ઉત્સાહ” અભિવ્યક્ત હે કર “વીર–સ કે રૂપ મેં પરિણત હો રહા હૈ. ફિર કહતે હૈ–
છત્રિય તનુ ધરિ સમર સકાના, કુલ કલંક તેહિ પામર જાના.” અહા ! કહાં હૈ આજ વે ક્ષત્રિય? એ શબ્દ હદય કે ચીરતે ચલે જાતે હૈ! પરંતુ, મહારાજ!
વિપ્રવંશ કે અસ પ્રભુતાઈ અભય હેઈ જે તુહહિં ડરાઈ” વીરતા કેસી ધર્મ કી ચાશની મેં પગી હૈ!
૩–ખર ઔર દૂષણ આદિ મિસ મેયો કી બડી બહન શૂર્પણખા આઈ. રામ કે ઈશારે સે લક્ષ્મણ ને ઉસકે નાક-કાન ઉડા લિયે. ચિલ્લાતી હુઈ વહ અપને ભાઈ મહાપ્રતાપી ખર-દૂષણ કે પાસ ગઈ દૂતિન તો થી હી. વહાં ઔર સબ કહ કર યહ ભી કહા કિ ઉનકે પાસ એક સ્ત્રી ભી બડી સુંદર હૈ. તે લગ સેના લે કર ચઢ આયે. ફૌજ કે ચલને સે--ધૂરિ પૂરિનભ-મંડલ રહી. રામ ને લક્ષ્મણ સે કહા –
લઈ જનકિહિ જાદુ ગિરિકંદર, આવા નિસિચર કટક ભયંકર લક્ષમણજી ને તુરંત ઐસા હી કિયા, ઇધર રામને નિસિચર કટક ભયંકર દેખ કર ભી, ઘબડા કર નહીં, પરંતુ--વિહંસિ કઠિન કેદંડ ચઢાવા પહલે ધનુષ ઠીક કર કે તબ ફિર અપની ઔર તૈયારી કરતે હૈ. અહા ! ક્યા કહી શભા હૈ –
કેદંડ કઠિન ચઢાઇ સિર જટજૂટ બાંધત સેહ કર્યો
મરક્ત સેલ પરલરત દામિનિ કેટિસે જુગ ભુજગ .” “કટિ કસિ નિષગ વિસાલ ભુજ નહિ, ચાપ વિસિખ સુધારિ કે;
ચિતવત મન મૃગરાજ પ્રભુ, ગજરાજ ઘટા નિહારિ કે.” અભૂતપૂર્વ દૃશ્ય “ઉન્ટેક્ષા સે કૈસા સજાયા ગયા હૈ.
ફૌજ આ પહુંચી. શ્રીરામ કે દેખ કર સલાહ બંધી કિ ભઈ, ઇસે મારા મત, જાને દ. હાં, ઇસકી સ્ત્રી લે લે. યહ ખબર ઇસકે પાસ ભેજ દો. દૂત ને ખબર પહુંચાઈ. શ્રીરામ લલકાર કર કહતે હૈ--
. “ હમ છત્રી મૃગયા મન કરી, તુમસે ખેલ મૃગ ખેજત ફિલ્હી;
રિષ બલવંત દેખિ નહીં ડરહીં, એક બાર કાલહુ સન લરહીં ક્યાં અબ ભી વે ક્ષત્રિય ભારત મેં હૈ? ક્યા ફિર કભી હેગે? પરંતુ, હાં–
“ જ ન હઈ બલ ઘર ફિરિ જાહુ, સમર વિમુખ મ હતઉં ન કાહુ, ”
ઔર, યે તો ડર કે કી ચાલબાજી હૈ, કિ રામ સુકુમાર બચ્ચા હૈ, ઇસસે ક્યા. લડે? સને –
રન ચઢિ કરિય કપટ ચતુરાઈ રિપુ પર કૃપા પરમ કદરાઈઝ દત ને યહ બાત જ કર કહી. આગ લગ ગઈ. છિડ ગઈ, મચા ઘમાસાન! ઉસ સમય શ્રીરામ ને કયા કિયા–
પ્રભુ કીલ્ડ કેર પ્રથમ કઠેર ઘેર ભયાવહા,
ભયે બધિર વ્યાકુલ જાનધાન ન જ્ઞાન તેહિ અવસર રહા આખિર ધનુષ કી ટકેર થી, કુછ મજાક તે થા હી નહીં ઔર ન આજકલ કે ક્ષત્રિય કી નરેન્દ્રમંડલ મેં પ્રભુ વાયસરાય કી છત્રછાયા મેં, વિનોદ-કરતાલધ્વનિ હી થી. ફિર તે –
સાવધાન ઈ ધાયે, જાનિ સબલ આરાતિ; લાગે બરખન રામ પર, અસ શજ બહુ ભાંતિ..
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034613 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1929 |
| Total Pages | 416 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 24 MB |