Page Text
________________
૫૪૦ હિંદુસમાજ અબ ભી નહીં સમગ, તે જરૂર અગ્નિકુંડ મેં હી જા ગિરેગા. હિંદુસમાજ અબ ભી નહીં સબઝેગા, તો
જરૂર અગ્નિકુંડ મેં હી જા ગિરેગા.
[એક અછૂત કી અતિકરુણ આત્મકથા ] (લે-અધ્યાપક શ્રી જહૂરબmજી, હિંદી-કોવિદ-ચાંદી ના અછૂતાંકમાંથી)
મિ. ટામસ ભારતીય ઈસાઈ છે. બડે હી હંસમુખ, પ્રસન્નચિત્ત, પર રેબીલે ઔર તેજતરર. શરીર ગંઠા હુઆ ઔર રંગ ગેહુઆ થા. વે સાહેબી ડ્રેસ મેં રહના બહુત પસંદ કરતે થે. ઉન દિન વે રામપુર મેં તહસીલદાર થે. ઉનકી પ્રકતિ મેં એક બડી હી વિચિત્રતા થી. વે હિંદુઓં સે બહુત જ્યાદા નફરત કરતે થે. હિંદુઓં કે મામલે મુકદ્દમે મેં વે આવશ્યકતા સે કહીં બહુત અધિક સસ્તી સે કામ લેતે થે. ઉનકે અધિકાર મેં જો હિંદૂ-કર્મચારી છે, વે ભી ઉનસે સુખી ન થે; પર મુસલમાન કે પ્રતિ ઉનકે ભાવ દૂસરે હી પ્રકાર કે થે. જબ ઉનકે મામલે-મુકદ્દમે હોતે, તબ ઉનકી વહ કરતા ન જાને કહાં ચલી જાતી થી ! મુસલમાન-કર્મચારી યહાં તક કિ એક અદના મુસલમાન ચપરાસી ભી, ઉનકા પ્રેમ-પાત્ર થા ઔર ઇસાઈ તો ઉનકે જાતિભાઈ હી ઠહરે; ઉનસે ઉનકી ગહરી છનની તો સ્વાભાવિક બાત થી. ટામણ સાહબ કે ઈસ દષ્ટિ-કેણ કી ભિન્નતા સે મેં મન હી મન ખિન્ન રહતા થા.
મેં ટામસ સાહબ કા રીડર થા. જાતિ કા ઠહરા બ્રાહ્મણ, ઈસલિયે જબ દેખો તબ મુજ પર ઉનકી વક્ર-દષ્ટિ રહતી થી. મેં કિતના હી ડર કર ચલતા, કિતની હી સાવધાની સે કામ કરતા; પર સાહબ કી ડાંટ-ફટકાર સે ન બચતા. મેરે સાથે એક મુસલમાન મુનશી ભી કામ કરતાં થા, વહ એક તે લાપરવાહ થા દુસરે સાહબ કે મિજાજ કા પરિચય પા ચુકા થા. ઈસલિયે સદા હી કામ મેં અસાવધાની કર બડતા થા; પર સાહબ કભી ઉસે ડાંટતે ન થે. કેવલ એક મીઠી ફટકાર સે હી ઉસકી ભર્સના કર દેતે થે. ઉનકા યહ દુરંગ વ્યવહાર દેખ મેરા હૃદય જલ ઉઠતા. મેં મન હી મન સોચને લગતા, મુજ પર હી ઉનકી યહ શનિ-દષ્ટિ કયે રહતી હુંમૈને ઇનકા કયા બિગાડા હૈ, પર સરકારી નૌકરી મેં અધિકારી કે સામને-ઔર જબ વહ મેજિસ્ટ્રેટ ભી હો, જબાન હિલાના, વિપત્તિ બિસાહના હૈ. લાચાર ! મેં મન મારકર રહ જાતા થા.
એક બાર મેરી પત્ની બિમાર પડી. ઉસકી દવા-દારૂ કા પ્રબંધ કરને કે લિયે મુઝે છુટી આવશ્યકતા પ્રતીત હુઈ. મૈને રામસ સાહબ સે કેવલ પાંચ દિન કી જુદી માંગી; પર સહાનુભૂતિ દિખલાને કે સ્થાન પર ઉન્હોંને મુઝે બુરી તરહ ઝિડક દિયા. એક તો પત્ની બિમાર થી, ચિત્ત વૈસે હી ખિને થા, દૂસરે ઊં૫ર સે યહ ફટકાર પડી-મારે ક્રોધ કે મેરા સારા શરીર ભન્ન ઉઠા, આંખેં લાલ હ ઉઠી, હાથે કી મુઠ્ઠી બંધ હો ગઈ; પર સાહબ કે રોબીલે ચેહરે પર દૃષ્ટિ ૫ડતે હી ક્રોધ મન મેં હી દબા કર રહ ગયા. ફિર ભી મૈને નિશ્ચય કર લિયા કિ આજ સાહેબ સે ઈસ અપ્રસન્નતા કા કારણ પૂછ કર હી રહૂંગા.
અદાલત બંદ હોતે હી મેં ટામાંસ સાહબ કે બંગલે પર પહુંચા. ઉસ સમય વે કુસી પર બૈઠે આનંદ સે સિગાર પી રહે છે. મેં ઉન્હેં સલામ કર ચુપચાપ ખડા હો ગયા. સાહબ ધુ છોડતે હુએ મુઝસે બોલે-પંડિત ! ક્યા છે ?
મને અત્યંત હી નમ્રતા સે કહા -હુજૂર! અપરાધ ક્ષમા હો, કુછ વિનય કરના ચાહતા હૂં!
ઇસ પર ટામાંસ સાહબ કુછ રૂખાઈ સે બેલે -મેં સમજ ગયા ! તુમ લોગે કે સિવા છુટ્ટી કે ઔર ભી કિસી વસ્તુ કી ઈચ્છા રહતી હૈ ? જબ દેખ તબ છુટી કી પુકાર ! મેં કહાં તક છુટ્ટી બાંટતા રહૂં ?
મેં નહીં હુજૂર ! ઔર હી વિનય કરના ચાહતા હું; પર કો ડર લગતા હૈ-કહીં આપ અપ્રસન્ન ન ઉઠે !
સાહબ -ડરને કા કયા બાત હૈ ? કહો !
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |