Page Text
________________
વૈરાગી કી ક્ષમતા
૫૩૦ પાગલ હો ગયે. વહ અકેલે જંગલ-પહાડે, સુનસાન સ્થાને ઔર મરઘર્ગો પર ઘૂમતે ફિરતે તથા સાધુ સાધુ કહ કર ચિલ્લાતે થે; પર સંસાર મેં સાધુ સબ જગહ તે હેતે નહીં. ઉલ્લે મિલે કહાં સે ?
એક દિન વહ ખેત કે કિનારે બૈઠે નીચા સિર કિયે અપને સંચિત કર્મો પર પશ્ચાત્તાપ કર રહે થે કિ ઈતિને મેં ઉન્હેં એકાએક પાસ હી એક ઝાડી મેં કિસી કે કરાને કી અવાજ સુનાઈ દી. વહ ઉડકર શીધ્ર હી ઝાડી મેં ઘુસ ગયે. વહાં ઉહે એક વૈરાગી બડી હી દયનીય દશા મેં પડા હુઆ મિલા. શીત સે ઉસકા અંગ ડિર કર લકડી હો ગયા થા. શ્વાસ બર્ડ વેગ સે ચલ રહા થા. ચેષ્ટા બિગડી હુઈ થી. પૂછને પર ઉસને ઉન્હેં હાથ હિલા કર વહાં સે ચલે જાને કે કડા; કિન્તુ વહ સ્વભાવ હી સે સાધુવત્સલ થે. ઉસે એસી અસહાય દશા મેં છોડ કર ચલા જાના ઉનકે લિયે અસંભવ થા. નિદાન ઉન્હને પુકાર કર ખેતાં પર સે દો-તીન કિસાન બુલાયે ઔર ઉનકી સહાયતા સે વૈરાગી કે ઘર ઉઠવા લાયૅ. વહાં જે વૈદ્ય હલકુરામ કી દવા કર રહે થે વે હી વૈરાગી કે ચિકિત્સક હુએ. દવા અચ્છી હોને સે વૈરાગી કી દશા સુધર ચલી આર વહ હાશ મેં આકર બાત-ચીત કરને લગા હરામ કી બિમારી કા હાલ સુનકર વૈરાગી ને એક લંબી સાંસ લી ઔર કુછ ઠહર કર કહા -“શેઠજી! મેરે અપમાન સે નહી–દેવતા કે અપમાન સે આપકે પુત્ર કી યહ દશા હુઈ હૈ. મેને ઉસે કોઇ શાપ નહીં દિયા-ન કભી ઉસકી અમ ગલ ચાહા, મેં તે સંન્યાસી ઠહરા. સંસાર કે માન-અપમાન સે મેરા કયા વાસ્તા ? મેં તો નિત્ય છે? એસી લાંછનાર્થે સહતા રહતા હું. સંસાર કા કહાં તક અધઃપતન હો ચૂકા હૈ યહ દેખને કે લિયે મેરે જસે મનુષ્ય કે સંસાર મેં આના પડતા હૈ, વહ ઈશ્વર હી કી આશા હૈ, હમારા નિજકો આડઅર યા પાખંડ નહીં. ઔર ઈસી સે દુ:ખ સહકર ભી હમે સંસાર કે સચે કલ્યાણ કા માર્ગ દિખલાના પડતા હૈ, ઉસે શિક્ષા દેવી પડતી હૈ. સ્મરણ છે “ ત્યાગ ' બહુત હી દુ:સાધ્ય સાધન હૈ. ઉસે સબ નહીં કર સકતે. ઔર ભી સુનો-મેં ઉસી છોટીસી મઢિયા મેં રહ કર વર્ષા, શીત ઔર ગમ સે અપની રક્ષા કરતા થા; કિન્તુ જબ સે વહ મિટા કર ખેતી મેં લગા દી ગઈ; તબ સે વહીં ઉસી ખેત કે કિનારે ઝાડી મેં પડા રહતા થા. તુમને મેરી સહાયતા કી તો ઠીક હી હુઆ. સમર્થ શ્રીમાન ઇસી લિયે સંસાર.મેં ઉત્પન કિયે ગયે . સમય પર દીનદરિદ્રી કી સહાયતા કરના ઉનકા કર્તવ્ય છે. અબ તુમ શીધ્ર હી ઉસ મઢિયા કો બનવાઓ ઔર દેવતા કી જે મૂર્તિ મેરી છાતી સે લગી રહતીથી:ઉસી ઝાડી મેં સે ઢંઢવા કર ફિર પ્રતિષ્ઠિત કરીસેઠને તુરંત હી કામ લગવા દિયા. મઢિયા બન ગઈ ઔર દેવતા કી મૂર્તિ જહાં કી તહાં રખા દી ગઈ હસબ હો જાને પર એક દિન એક વૈરાગી ને જાકર દેવતા કે પ્રણામ કિયા ઔર હલકૂરામ કે સ્વાધ્યલાભ કે લિયે પ્રાર્થના કરી. કહું નહીં સકતે કિ દેવતા ને ઉસે કિસ ભાવ સે ગ્રહણ કિયા કિન્તુ લોગ ને દેખા કિ ઉસી દિન સે હલફરામ કી ચેષ્ટા બદલ ગઈ
ઔર એક સપ્તાહ પૂર્ણ હોતે ન હોતે ઉલેમેં ચારપાઈ છેડ દી. લોગોં કે હર્ષ કા પારાવાર ને રહા. સેઠજી તો પુત્ર કો ગલે લગા કિસી અલક્ષિત રવર્ગીય પ્રેમરાજ્ય મેં વિચરને લગે. દુ:ખ કે બાદ સુખ કા સમાગમ બડા હી આનંદદાયક હતા હૈ, ભક્ત-ભોગી હી ઇસે જાન સકતે હૈ. પૂર્ણ સ્વસ્થ હે જાને પર વૈરાગી કી આજ્ઞા સે હલકૂરામ ને મટિયા કી સાતવાર પ્રદક્ષિણા કરી ઔર સાધુભોજન કરવાયા. વૈરાગી ને ખડે હોકર કહા –“ આજ સે જે ઇસ મતિયા કી સાતબાર પરિક્રમા કરેગા, ઉસકી+ તિજારી જાતી રહેગી” સબને ઉનકે ભક્તિપૂર્વક પ્રણામ કિયા. સેઠ નમુનપ્રસાદ ઉનકે, ચરણે પર લોટતે હુએ રેકર બોલે –“મહાત્મન ! આપ દેવતાઓ કે ભી દેવતા હૈ. દેવતા જસ અપરાધ કે ક્ષમા નહીં કર સકતે, ઉસે આપને ઈસ પ્રકાર ભૂલી દિયા, માનો હુ આ હી નહીં. ” ગોસ્વામી તુલસીદાસજી ને સત્ય હી કહા હે:
સંત હૃદય નવનીત સમાના કહા કવિન પૈ કહા ન જાના,
+ હમારી બસ્તી કે બાહર યહ ચબુતરે કે રૂપ અબ તક વિદ્યમાન છે, લાગે કી ધારણ હૈ કિ ઉસકી સાતબાર પરિક્રમા કરને સે તિજારી સમૂલ નષ્ટ હો જાતી હૈ. જે કિ કિસી સાધુ મહાત્મા કે આશીર્વાદ કા ફલ હે, હાની સી રચના ઈસી આધાર પર હુઈ હૈ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |